ژیانی حەمزەی کوڕی عەبدولموتەڵیب

حەمزەی کوڕی عەبدولموتەڵیب (ڕەزای خوای لێ بێت)

١. پێشەکی

حەمزەی کوڕی عەبدولموتەڵیب یەکێکە لە ناودارترین و ئازاترین هاوەڵانی پێغەمبەری خودا (درودی خودای لەسەر بێت). ئەو نەک هەر هاوەڵ، بەڵکو مامی پێغەمبەر و برای شیری ئەویش بوو. بە موسڵمانبوونی، هێزێکی گەورە بۆ ئیسلام گەڕایەوە و بوو بە قەڵغانێکی پتەو بۆ پاراستنی بانگەوازە نوێیەکە لە چەوساندنەوەی بێبڕوایان.

٢. ناسنامە و ڕەچەڵەک

ناوی تەواوی (حەمزەی کوڕی عەبدولموتەڵیبی کوڕی هاشم)ە. لە بنەماڵەی بەنی هاشمی سەربە هۆزی قوڕەیشە. دوو بۆ چوار ساڵ پێش پێغەمبەر لەدایک بووە، بۆیە وەک هاوڕێی سەردەمی منداڵی و گەنجی پێغەمبەر دەبینرا. دایکی ناوی (هالەی کچی ئوهەیب) بوو. حەمزە بەوە ناسرابوو کە پیاوێکی بەهێز، ڕاوچییەکی لێهاتوو و سوارچاکێکی چاونەترس بووە.

٣. موسڵمانبوون و ژیانی پێش کۆچ

چیرۆکی موسڵمانبوونی حەمزە نیشانەی شکۆ و بەغیرەتی ئەوە. کاتێک بیستی کە ئەبو جەهل سوکایەتی بە پێغەمبەر کردووە، زۆر تووڕە بوو. چوو بۆ لای ئەبو جەهل و بە کەوانەکەی سەری بریندار کرد و فەرمووی: "ئایا سوکایەتی پێ دەکەیت لە کاتێکدا من لەسەر ئایینی ئەوم؟". هەرچەندە لە سەرەتادا بۆ پاراستنی برازاکەی وای گوت، بەڵام دواتر خودا دڵی بۆ ئیسلام واڵا کرد و بوو بە یەکێک لە پایە گرنگەکانی ئیسلام لە مەککەدا.

٤. کۆچ و ژیانی مەدینە

حەمزە یەکێک بوو لە پێشەنگەکانی کۆچکردن بۆ مەدینە. لەوێدا پێغەمبەر (درودی خودای لەسەر بێت) کردی بە برای (زەیدی کوڕی حاریسە). لە مەدینەدا حەمزە یەکەم ئاڵای بۆ بەسترا لە مێژووی ئیسلامدا بۆ سەرپەرشتیکردنی مەفرەزەیەکی سەربازی، کە ئەمەش نیشانەی متمانەی تەواوی پێغەمبەر بوو بە لێهاتوویی ئەو.

٥. سیفات و ڕەوشتە بەرزەکانی

حەمزە بە ئازایەتییە بێ سنوورەکەی دەناسرایەوە، هەربۆیە نازناوی "شێری خودا" و "شێری پێغەمبەر"ی پێدرا. پیاوێکی ڕاستگۆ، دڵسۆز و زۆر بەڕێز بوو. لە کاتی جەنگدا پەڕی کڵۆکێی لەسەر دەکرد بۆ ئەوەی دوژمنان بیناسنەوە و بزانن کێ لە بەرامبەریان دەجەنگێت، کە ئەمەشوپەڕی بوێری دەگەیاند.

٦. گرنگترین کارەکان و بەشداری لە جەنگەکاندا

حەمزە لەو جەنگانەی بەشداری تێدا کرد، ڕۆڵێکی یەکلاکەرەوەی هەبوو:

• جەنگی بەدر: یەکێک بوو لەو سێ کەسەی کە لە سەرەتای جەنگەکەدا چوونە پێشەوە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی تاکەتاکە. ئەو توانی گەورە پاڵەوانەکانی قوڕەیش تێکبشکێنێت و لە کاتی جەنگەکەشدا بە دوو شمشێرەوە دەجەنگا.
• جەنگی ئوحود: لەم جەنگەدا حەمزە وەک شێر بەرگری دەکرد و ژمارەیەکی زۆر لە بێبڕوایانی کوشت، بەڵام هەر لەم جەنگەدا بوو کە پیلانی کوشتنی بۆ داڕێژرا.

٧. کۆچی دوایی (شەهیدبوون)

حەمزە لە ساڵی سێیەمی کۆچیدا لە جەنگی ئوحود شەهید کرا. (وەحشی کوڕی حەرب) کە کۆیلەیەک بوو، بە ڕاسپاردەی هیندەی کچی عوتبە، بە نێزەک لە دوورەوە حەمزەی کردە ئامانج. دوای شەهیدبوونی، دوژمنان جەستەیان شێواند، کە ئەمەش زۆر پێغەمبەری (درودی خودای لەسەر بێت) خەمبار کرد. پێغەمبەر لەسەر گۆڕەکەی فەرمووی: "سەروەری شەهیدان لە لای خودا لە ڕۆژی دواییدا حەمزەیە".

٨. ئەنجام و پەند

ژیانی حەمزە فێری ئەوەمان دەکات کە مرۆڤ دەبێت هێز و تواناکانی لەپێناو پاراستنی حەق و چەوساوەکان بەکاربهێنێت. ئەو نیشانی دا کە چۆن کەسایەتییەکی خاوەن شکۆ دەتوانێت ببێتە پشتیوانێکی گەورە بۆ پەیامێکی پیرۆز. شەهیدبوونی ئەو بوو بە مەشخەڵێک بۆ هەموو تێکۆشەرانی دوای خۆی.

فێرگەی تەنیا حاجی