لێکدانەوەی تەواوی خەونی: زەڵکاو (گۆماوی پیس)
١. واتای گشتی (ئەرێنی):
زەڵکاو زۆربەی کات هێمایەکی دڵخۆشکەر نییە، بەڵام دەرچوون لێی و خۆپاککردنەوە مژدەی ڕزگاربوونە لە نەخۆشی درێژخایەن، کێشەی دارایی، یان گوناهێک. وشککردنەوەی زەڵکاو واتا تۆ دەبیتە هۆکاری کۆتاییهێنان بە فیتنە و کێشە لە ناو خێزان یان شوێنی کارەکەتدا.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* کەوتنە ناو زەڵکاو و نوقمبوون: هۆشدارییە لە تێوەگلان لە کارێکی نایاسایی یان نوقمبوون لە ناو خەم و پەژارەدا.
* بۆنی ناخۆشی زەڵکاو: نیشانەی بڵاوبوونەوەی ناوبانگێکی خراپ یان بیستنی قسەی ناشرینە کە کاریگەری لەسەر شکۆت دەبێت.
* مەلەکردن لە ناو زەڵکاودا: ئاماژەیە بۆ مانەوە لە ناو هەڵە و گوناهەکاندا؛ ئەم خەونە هانت دەدات پێداچوونەوە بە ڕەفتارەکانتدا بکەیت.
* بینی بوونەوەری ناشرین تێیدا: ئاگادارکردنەوەیە لە دوژمنێکی فێڵباز کە لە دەرفەتێک دەگەڕێت بۆ زیان گەیاندن پێت.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: دۆزینەوەی ڕێگایەکی پاک لە ناو زەڵکاوەکە واتا سەرەڕای ناخۆشییەکان، ڕێگای ڕزگاربوون دەدۆزێتەوە.
- نەرێنی: ئاماژەیە بۆ قورسیی قەرز و کێشەی کاسبی؛ پیسبوونی جلی کار بە قوڕی زەڵکاو واتا وریای سەرچاوەی داهاتت بە.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: ڕزگارکردنی کەسێکی تر لە زەڵکاو واتا دەبیتە فریادڕەس بۆ کەسێکی نزیکت.
- نەرێنی: ئاماژەیە بۆ کەوتنە ناو داوی غەیبەت و قسەوباس؛ هۆشدارییە کە متمانە بە هەموو کەس نەکەیت.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لە کاتی ڕزگاربوون: مژدەی سەرکەوتنێکی مەزنە بەسەر تەنگانەکاندا کە هەستی ئازادیت پێ دەبەخشێت.
- گریانی قووڵ بۆ پاڵپێوەنان: نیشانەی هەستکردنە بە خیانەت لەلایەن کەسێکەوە کە متمانەت پێی هەبووە.
- تینوێتی و زەڵکاوێکی بێ ئاو: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "ڕاستگۆیی و ڕوونی" لە ژیانێکی تەمومژاوی و پڕ کێشەدا.
زەڵکاو زۆربەی کات هێمایەکی دڵخۆشکەر نییە، بەڵام دەرچوون لێی و خۆپاککردنەوە مژدەی ڕزگاربوونە لە نەخۆشی درێژخایەن، کێشەی دارایی، یان گوناهێک. وشککردنەوەی زەڵکاو واتا تۆ دەبیتە هۆکاری کۆتاییهێنان بە فیتنە و کێشە لە ناو خێزان یان شوێنی کارەکەتدا.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* کەوتنە ناو زەڵکاو و نوقمبوون: هۆشدارییە لە تێوەگلان لە کارێکی نایاسایی یان نوقمبوون لە ناو خەم و پەژارەدا.
* بۆنی ناخۆشی زەڵکاو: نیشانەی بڵاوبوونەوەی ناوبانگێکی خراپ یان بیستنی قسەی ناشرینە کە کاریگەری لەسەر شکۆت دەبێت.
* مەلەکردن لە ناو زەڵکاودا: ئاماژەیە بۆ مانەوە لە ناو هەڵە و گوناهەکاندا؛ ئەم خەونە هانت دەدات پێداچوونەوە بە ڕەفتارەکانتدا بکەیت.
* بینی بوونەوەری ناشرین تێیدا: ئاگادارکردنەوەیە لە دوژمنێکی فێڵباز کە لە دەرفەتێک دەگەڕێت بۆ زیان گەیاندن پێت.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: دۆزینەوەی ڕێگایەکی پاک لە ناو زەڵکاوەکە واتا سەرەڕای ناخۆشییەکان، ڕێگای ڕزگاربوون دەدۆزێتەوە.
- نەرێنی: ئاماژەیە بۆ قورسیی قەرز و کێشەی کاسبی؛ پیسبوونی جلی کار بە قوڕی زەڵکاو واتا وریای سەرچاوەی داهاتت بە.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: ڕزگارکردنی کەسێکی تر لە زەڵکاو واتا دەبیتە فریادڕەس بۆ کەسێکی نزیکت.
- نەرێنی: ئاماژەیە بۆ کەوتنە ناو داوی غەیبەت و قسەوباس؛ هۆشدارییە کە متمانە بە هەموو کەس نەکەیت.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لە کاتی ڕزگاربوون: مژدەی سەرکەوتنێکی مەزنە بەسەر تەنگانەکاندا کە هەستی ئازادیت پێ دەبەخشێت.
- گریانی قووڵ بۆ پاڵپێوەنان: نیشانەی هەستکردنە بە خیانەت لەلایەن کەسێکەوە کە متمانەت پێی هەبووە.
- تینوێتی و زەڵکاوێکی بێ ئاو: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "ڕاستگۆیی و ڕوونی" لە ژیانێکی تەمومژاوی و پڕ کێشەدا.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (ز)