لێکدانەوەی تەواوی خەونی: عەتر (بۆنخۆش)
١. واتای گشتی (ئەرێنی):
عەتر لە خەوندا هێمای ناوبانگی باش، وەسف و ستاییش، و بیستنی هەواڵی دڵخۆشکەرە. ئەگەر بینیت بۆنێکی خۆشت لێ دێت، مژدەیە کە خەڵک بە باشی باست دەکەن و لای دەوروبەرت خۆشەویست دەبیت. کڕینی عەتر نیشانەی دەستکەوتنی زانستێکی بەسوود یان هاوڕێیەتی کەسانی چاکە، هەروەها وەک نیشانەی زیادبوونی ڕزق و بەرەکەت لێکدەدرێتەوە.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* بۆنی ناخۆش (لەبری عەتر): هۆشدارییە لە خراپی ناوبانگ، بیستنی قسەی ناخۆش، یان ئەنجامدانی کارێکی نادروست.
* شکانی شووشەی عەتر: ئاماژەیە بۆ دڵشکان، لەدەستدانی کەسێکی ئازیز، یان تێکچوونی پەیوەندییەکی سۆزداری گرنگ.
* ڕشتنی عەتر بە زیادە و بێهۆ: نیشانەی خەرجکردنی پارە لە شتی بێ سوود یان زێدەڕۆیی لە وەسفکردنی کەسانی ناشایستە.
* دزینی عەتر: ئاماژەیە بۆ حەسودی بردنی کەسانێک بە سەرکەوتنەکانت یان هەوڵدان بۆ تێکدانی ناوبانگت.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی سەرکەوتنە لە کار و بەدەستهێنانی متمانەی خەڵک؛ کڕینی عەتری گرانبەها بۆ سەڵت مژدەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ ئافرەتێکی شایستە.
- نەرێنی: ئەگەر عەتری لێ نەیەت سەرەڕای زۆر لێدانی، واتا هەوڵەکانی بۆ ڕازیکردنی خەڵک بێ سوودن و دەبێت زیاتر گرنگی بە ناوەڕۆکی بدات.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی شادی، ئارامیی دەروونی و جێگیریی خێزانییە؛ بۆ سەڵت نیشانەی کەسایەتییەکی سەرنجڕاکێش و بیستنی هەواڵی خۆشە.
- نەرێنی: لێدانی عەترێکی زۆر توند کە خەڵک بێزار بکات، ئاماژەیە بۆ ئەنجامدانی کارێک کە دەبێتە هۆی قسەوباسی نەرێنی خەڵک.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و بڵاوبوونەوەی بۆنی عەتر: مژدەی گەیشتنە بە لوتکەی خۆشی و بەدیهاتنی ئاواتە گەورەکانت لە ژیاندا.
- گریانی قووڵ بەهۆی بۆنێکی ناسراو: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە زۆر بیری کەسێکی ئازیز دەکات کە دوورە و نیشانەی وەفادارییەتی.
- شووشەی عەتر وەک ئاوی ڕوون لە کاتی تینوێتیدا: ئاماژەیە بۆ تینوێتی سۆز و وشەی شیرین؛ دڵت بە قسەیەکی خۆش ئاو دەخواتەوە و خەمەکانت دەشۆرێنەوە.
عەتر لە خەوندا هێمای ناوبانگی باش، وەسف و ستاییش، و بیستنی هەواڵی دڵخۆشکەرە. ئەگەر بینیت بۆنێکی خۆشت لێ دێت، مژدەیە کە خەڵک بە باشی باست دەکەن و لای دەوروبەرت خۆشەویست دەبیت. کڕینی عەتر نیشانەی دەستکەوتنی زانستێکی بەسوود یان هاوڕێیەتی کەسانی چاکە، هەروەها وەک نیشانەی زیادبوونی ڕزق و بەرەکەت لێکدەدرێتەوە.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* بۆنی ناخۆش (لەبری عەتر): هۆشدارییە لە خراپی ناوبانگ، بیستنی قسەی ناخۆش، یان ئەنجامدانی کارێکی نادروست.
* شکانی شووشەی عەتر: ئاماژەیە بۆ دڵشکان، لەدەستدانی کەسێکی ئازیز، یان تێکچوونی پەیوەندییەکی سۆزداری گرنگ.
* ڕشتنی عەتر بە زیادە و بێهۆ: نیشانەی خەرجکردنی پارە لە شتی بێ سوود یان زێدەڕۆیی لە وەسفکردنی کەسانی ناشایستە.
* دزینی عەتر: ئاماژەیە بۆ حەسودی بردنی کەسانێک بە سەرکەوتنەکانت یان هەوڵدان بۆ تێکدانی ناوبانگت.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی سەرکەوتنە لە کار و بەدەستهێنانی متمانەی خەڵک؛ کڕینی عەتری گرانبەها بۆ سەڵت مژدەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ ئافرەتێکی شایستە.
- نەرێنی: ئەگەر عەتری لێ نەیەت سەرەڕای زۆر لێدانی، واتا هەوڵەکانی بۆ ڕازیکردنی خەڵک بێ سوودن و دەبێت زیاتر گرنگی بە ناوەڕۆکی بدات.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی شادی، ئارامیی دەروونی و جێگیریی خێزانییە؛ بۆ سەڵت نیشانەی کەسایەتییەکی سەرنجڕاکێش و بیستنی هەواڵی خۆشە.
- نەرێنی: لێدانی عەترێکی زۆر توند کە خەڵک بێزار بکات، ئاماژەیە بۆ ئەنجامدانی کارێک کە دەبێتە هۆی قسەوباسی نەرێنی خەڵک.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و بڵاوبوونەوەی بۆنی عەتر: مژدەی گەیشتنە بە لوتکەی خۆشی و بەدیهاتنی ئاواتە گەورەکانت لە ژیاندا.
- گریانی قووڵ بەهۆی بۆنێکی ناسراو: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە زۆر بیری کەسێکی ئازیز دەکات کە دوورە و نیشانەی وەفادارییەتی.
- شووشەی عەتر وەک ئاوی ڕوون لە کاتی تینوێتیدا: ئاماژەیە بۆ تینوێتی سۆز و وشەی شیرین؛ دڵت بە قسەیەکی خۆش ئاو دەخواتەوە و خەمەکانت دەشۆرێنەوە.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (ع)