لێکدانەوەی تەواوی خەونی: شانە
١. واتای گشتی (ئەرێنی):
شانە لە خەوندا هێمای نەمانی خەم، ڕێکخستنی کارەکان و چارەسەربوونی کێشەکانە. داهێنانی قژ لە خەوندا مژدەی ئەوەیە کە خەمەکانت هاوشێوەی داهێنانی قژ دەوەرن و نامێنن. ددانەکانی شانە بەهۆی یەکسانییانەوە، وەک نیشانەی دادپەروەری لێکدەدرێنەوە. هەروەها گوزارشتە لە بوونی هاوڕێیەکی دڵسۆز یان پیاوێکی سوودبەخش کە لە کاتی تەنگانەدا یارمەتیت دەدات بۆ تێپەڕاندنی گرفتەکانت.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* شکانی ددانەکانی شانە: هۆشدارییە لە لاوازبوونی پێگەت یان لەدەستدانی ئەو پشتیوانییەی کە پێشتر لە دەوروبەرت هەبووە.
* شانەی پڕ لە ئەسپێ یان پیسی: ئاماژەیە بۆ بوونی کەسانی دووڕوو و نادروست لە دەوروبەرت کە مێشکت سەرقاڵ دەکەن.
* داهێنانی قژ بە توندی و ئازارەوە: نیشانەی بەکارهێنانی ڕێگای هەڵەیە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان، کە تەنها ماندووبوونی زیاترت بۆ دەمێنێتەوە.
* شانەی نایەکسان (ددانەکانی جیاواز بن): ئاماژەیە بۆ بوونی غەدر و نادادی لە بابەتێکدا کە پەیوەندی بە مافەکانتەوە هەیە.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی بەدەستهێنانی ڕێز و شکۆیە؛ داهێنانی ڕدێن مژدەی پاکبوونەوەی ناوبانگ و دانەوەی قەرزەکانە.
- نەرێنی: ونکردنی شانە بۆ پیاو ئاماژەیە بۆ لەدەستدانی کۆنترۆڵی بابەتێکی گرنگ لە کاروباری ڕۆژانە یان پیشەییدا.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی شادی، خۆشی و زیادبوونی جوانییە؛ بۆ سەڵت، بینینی شانەی زێڕین یان زیوین نیشانەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێکی دەوڵەمەند و خاوەن پایە.
- نەرێنی: وەرینی زۆری قژ لە کاتی داهێناندا ئاماژەیە بۆ ترس لەدەستدانی شتێکی بەنرخ یان هەستکردن بە لاوازی و پیری.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لەبەردەم ئاوێنەدا لە کاتی داهێنان: مژدەی سەرکەوتن و گۆڕانکارییەکی مەزنە کە وات لێ دەکات بە شانازییەوە سەیری ڕابردوو و ئێستات بکەیت.
- گریانی قووڵ کاتێک کەسێک قژت بۆ دادەهێنێت: نیشانەی پێویستیی خەوبینەکەیە بە سۆز و یارمەتی کەسانی تر تا بتوانێت ژیانی خۆی ڕێک بخاتەوە.
- تینوێتی و بینی شانە لە ناو جامێکی ئاودا: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "پاکبوونەوە"؛ ئەو ئاو و شانەیە مژدەی دەستپێکردنی ڕۆژانێکی ڕوون و بێگەردە دوای تەمومژی کێشەکان.
شانە لە خەوندا هێمای نەمانی خەم، ڕێکخستنی کارەکان و چارەسەربوونی کێشەکانە. داهێنانی قژ لە خەوندا مژدەی ئەوەیە کە خەمەکانت هاوشێوەی داهێنانی قژ دەوەرن و نامێنن. ددانەکانی شانە بەهۆی یەکسانییانەوە، وەک نیشانەی دادپەروەری لێکدەدرێنەوە. هەروەها گوزارشتە لە بوونی هاوڕێیەکی دڵسۆز یان پیاوێکی سوودبەخش کە لە کاتی تەنگانەدا یارمەتیت دەدات بۆ تێپەڕاندنی گرفتەکانت.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* شکانی ددانەکانی شانە: هۆشدارییە لە لاوازبوونی پێگەت یان لەدەستدانی ئەو پشتیوانییەی کە پێشتر لە دەوروبەرت هەبووە.
* شانەی پڕ لە ئەسپێ یان پیسی: ئاماژەیە بۆ بوونی کەسانی دووڕوو و نادروست لە دەوروبەرت کە مێشکت سەرقاڵ دەکەن.
* داهێنانی قژ بە توندی و ئازارەوە: نیشانەی بەکارهێنانی ڕێگای هەڵەیە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان، کە تەنها ماندووبوونی زیاترت بۆ دەمێنێتەوە.
* شانەی نایەکسان (ددانەکانی جیاواز بن): ئاماژەیە بۆ بوونی غەدر و نادادی لە بابەتێکدا کە پەیوەندی بە مافەکانتەوە هەیە.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی بەدەستهێنانی ڕێز و شکۆیە؛ داهێنانی ڕدێن مژدەی پاکبوونەوەی ناوبانگ و دانەوەی قەرزەکانە.
- نەرێنی: ونکردنی شانە بۆ پیاو ئاماژەیە بۆ لەدەستدانی کۆنترۆڵی بابەتێکی گرنگ لە کاروباری ڕۆژانە یان پیشەییدا.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی شادی، خۆشی و زیادبوونی جوانییە؛ بۆ سەڵت، بینینی شانەی زێڕین یان زیوین نیشانەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێکی دەوڵەمەند و خاوەن پایە.
- نەرێنی: وەرینی زۆری قژ لە کاتی داهێناندا ئاماژەیە بۆ ترس لەدەستدانی شتێکی بەنرخ یان هەستکردن بە لاوازی و پیری.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لەبەردەم ئاوێنەدا لە کاتی داهێنان: مژدەی سەرکەوتن و گۆڕانکارییەکی مەزنە کە وات لێ دەکات بە شانازییەوە سەیری ڕابردوو و ئێستات بکەیت.
- گریانی قووڵ کاتێک کەسێک قژت بۆ دادەهێنێت: نیشانەی پێویستیی خەوبینەکەیە بە سۆز و یارمەتی کەسانی تر تا بتوانێت ژیانی خۆی ڕێک بخاتەوە.
- تینوێتی و بینی شانە لە ناو جامێکی ئاودا: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "پاکبوونەوە"؛ ئەو ئاو و شانەیە مژدەی دەستپێکردنی ڕۆژانێکی ڕوون و بێگەردە دوای تەمومژی کێشەکان.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (ش)