لێکدانەوەی تەواوی خەونی: سەرپۆش (لەچک)
١. واتای گشتی (ئەرێنی):
سەرپۆش لە خەوندا هێمای داوێنپاکی، پاراستن و هاوسەرە. بینینی سەرپۆشێکی نوێ و جوان مژدەی زیادبوونی ڕێز و حورمەتە لە ناو خەڵکدا. کڕینی سەرپۆشی سپی نیشانەی پاکی دەروون و کۆتاییهاتنی کێشە و خەمەکانە، هەروەها وەک هێمای هەبوونی پشت و پەنایەکی بەهێز لێکدەدرێتەوە کە هەمیشە دەتپارێزێت.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* لابردنی سەرپۆش لە ناو خەڵکدا: هۆشدارییە لە ئاشکرابوونی نهێنییەک یان تووشبوون بە شەرمەزاری کە پەردەی نێوان تۆ و خەڵک لادەبات.
* سەرپۆشی دڕاو یان کۆن: ئاماژەیە بۆ هەژاری، کەمبوونی ڕێز، یان تێکچوونی پەیوەندییەکان لەگەڵ کەسانی نزیکدا.
* ونبوونی سەرپۆش: نیشانەی لەدەستدانی سەرچاوەی ئارامی، پارێزراوی، یان دوورکەوتنەوە لە هاوسەرە.
* سەرپۆشی ڕەش (ئەگەر حەزت پێی نەبێت): ئاماژەیە بۆ خەم و پەژارە یان بیستنی هەواڵێکی ناخۆش کە دلتەنگت دەکات.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: کڕینی سەرپۆش بۆ خێزان واتا دڵسۆزی و هەوڵدان بۆ پاراستنی شکۆ و حورمەتی ماڵەکەت.
- نەرێنی: لێوەرگرتنەوەی ئەوەی سەری پێ دادەپۆشێت، ئاماژەیە بۆ لاوازیی پێگە و دەسەڵاتت لە ناو کار یان کۆمەڵگەدا.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی هاوسەرگیرییە بۆ سەڵت، و بەختەوەری و جێگیرییە بۆ خێزاندار؛ سەرپۆشی حەریر نیشانەی سامانی زۆر و ژیانێکی شاهانەیە.
- نەرێنی: فڕین یان ئاگرگرتنی سەرپۆش ئاماژەیە بۆ دروستبوونی کێشەیەکی گەورە لەگەڵ هاوسەر یان باوک (خودانەخواستە).
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، tinuێتی):
- پێکەنین و سەرپۆشی ڕەنگاوڕەنگ: مژدەی هاتنی خۆشی و گۆڕانی بارودۆخە بۆ قۆناغێکی پڕ لە ڕەنگ و شادی.
- گریانی قووڵ بۆ لێسەندنەوەی سەرپۆش: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە هەست بە غەدر دەکات و پێی وایە ئەو پارێزبەندییەی هەیبووە نەماوە.
- تینوێتی و سەرپۆش لە ناو بیابان: ئاماژەیە بۆ ئەوەی خەوبینەکە تینووی "داڵدەیەکە"؛ ماندووە و تەنها دەیەوێت لە شوێنێکدا بپارێزرێت و بحەوێتەوە.
سەرپۆش لە خەوندا هێمای داوێنپاکی، پاراستن و هاوسەرە. بینینی سەرپۆشێکی نوێ و جوان مژدەی زیادبوونی ڕێز و حورمەتە لە ناو خەڵکدا. کڕینی سەرپۆشی سپی نیشانەی پاکی دەروون و کۆتاییهاتنی کێشە و خەمەکانە، هەروەها وەک هێمای هەبوونی پشت و پەنایەکی بەهێز لێکدەدرێتەوە کە هەمیشە دەتپارێزێت.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* لابردنی سەرپۆش لە ناو خەڵکدا: هۆشدارییە لە ئاشکرابوونی نهێنییەک یان تووشبوون بە شەرمەزاری کە پەردەی نێوان تۆ و خەڵک لادەبات.
* سەرپۆشی دڕاو یان کۆن: ئاماژەیە بۆ هەژاری، کەمبوونی ڕێز، یان تێکچوونی پەیوەندییەکان لەگەڵ کەسانی نزیکدا.
* ونبوونی سەرپۆش: نیشانەی لەدەستدانی سەرچاوەی ئارامی، پارێزراوی، یان دوورکەوتنەوە لە هاوسەرە.
* سەرپۆشی ڕەش (ئەگەر حەزت پێی نەبێت): ئاماژەیە بۆ خەم و پەژارە یان بیستنی هەواڵێکی ناخۆش کە دلتەنگت دەکات.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: کڕینی سەرپۆش بۆ خێزان واتا دڵسۆزی و هەوڵدان بۆ پاراستنی شکۆ و حورمەتی ماڵەکەت.
- نەرێنی: لێوەرگرتنەوەی ئەوەی سەری پێ دادەپۆشێت، ئاماژەیە بۆ لاوازیی پێگە و دەسەڵاتت لە ناو کار یان کۆمەڵگەدا.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی هاوسەرگیرییە بۆ سەڵت، و بەختەوەری و جێگیرییە بۆ خێزاندار؛ سەرپۆشی حەریر نیشانەی سامانی زۆر و ژیانێکی شاهانەیە.
- نەرێنی: فڕین یان ئاگرگرتنی سەرپۆش ئاماژەیە بۆ دروستبوونی کێشەیەکی گەورە لەگەڵ هاوسەر یان باوک (خودانەخواستە).
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، tinuێتی):
- پێکەنین و سەرپۆشی ڕەنگاوڕەنگ: مژدەی هاتنی خۆشی و گۆڕانی بارودۆخە بۆ قۆناغێکی پڕ لە ڕەنگ و شادی.
- گریانی قووڵ بۆ لێسەندنەوەی سەرپۆش: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە هەست بە غەدر دەکات و پێی وایە ئەو پارێزبەندییەی هەیبووە نەماوە.
- تینوێتی و سەرپۆش لە ناو بیابان: ئاماژەیە بۆ ئەوەی خەوبینەکە تینووی "داڵدەیەکە"؛ ماندووە و تەنها دەیەوێت لە شوێنێکدا بپارێزرێت و بحەوێتەوە.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (س)