لێکدانەوەی تەواوی خەونی: مەیموون
١. واتای گشتی (دوژمنی فێڵباز و لەدەستدانی نیعمەت):
مەیموون لە خەوندا هێمای مرۆڤێکی فێڵباز، درۆزن و دوژمنێکی لاوازە کە دەیەوێت بە فێڵ بگاتە ئامانجەکەی. هەروەها وەک نیشانەی کەسێک لێکدەدرێتەوە کە نیعمەتێکی گەورەی هەبووە و لێی سەندراوەتەوە. بینینی مەیموون وریاکردنەوەیە بۆ ئەوەی ئاگاداری ڕووی ڕاستەقینەی کەسانی دەوروبەرت بیت.
٢. لایەنی ئەرێنی و سەرکەوتوانە:
* سەرکەوتن بەسەر مەیمووندا: مژدەی چاکبوونەوەیە لە نەخۆشییەکی درێژخایەن یان سەرکەوتن بەسەر کەسێکی فێڵبازدا.
* کوشتنی مەیموون: نیشانەی ئاشکرابوونی فێڵێک و ڕزگاربوونە لە زیانێکی گەورە کە خەریک بوو تووشت ببێت.
* دوورکەوتنەوەی مەیموون لە ماڵ: مژدەی نەمانی کێشە و ئاژاوەیە لە ناو خێزاندا و گەڕانەوەی ئارامی بۆ ماڵ.
٣. لایەنی نەرێنی و وریاکەرەوە (خراپ):
* مەیموون لە ناو ماڵدا: ئاگادارکردنەوەیە لە بوونی کەسێکی نزیک کە دەیەوێت فێڵت لێ بکات یان نهێنییەکانت بباتە دەرەوە.
* خواردنی گۆشتی مەیموون: نیشانەی تووشبوون بە خەم و پەژارەیەکی قورس یان وەرگرتنی پارەیەکی گوماناوی.
* گەزتنی مەیموون: ئاماژەیە بۆ ڕوودانی ناکۆکییەکی قووڵ لەگەڵ ئەندامێکی خێزان یان هاوڕێیەکی زۆر نزیک.
* وەرگرتنی مەیموون وەک دیاری: نیشانەی خیانەتکردنە لەلایەن ئەو کەسەی کە دیارییەکەی پێ داویت.
٤. بۆ پیاو و ئافرەت:
- بۆ پیاو: نیشانەی ڕکابەرێکی فێڵبازە لە کارەکەیدا؛ سواربوونی مەیموون واتا زاڵبوون بەسەر دوژمنەکاندا.
- بۆ ئافرەت: مژدەی وریابوونە لە خەڵەتاندن؛ بۆ کچانی سەڵت، نیشانەی داواکارێکی درۆزنە کە نیەتی پاک نییە.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و یاری مەیموون بۆت: ئاگادارکردنەوەیەکی توندە؛ واتا تۆ بە دەستکەوتێکی کاتی هەڵدەخەڵەتێیت کە لە بنەڕەتدا زیانە.
- گریانی قووڵ و دزینی شتەکانت لەلایەن مەیموون: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە هەست دەکات مافی دەخورێت؛ هانت دەدات وریای ماڵەکەت بیت.
- تینوێتی و ڕشتنی ئاوەکەت لەلایەن مەیموون: ئاماژەیە کە حەسوودێک دەیەوێت خۆشییەکانت تێک بدات؛ دۆزینەوەی ئاوی تر واتا فێڵەکەی پووچەڵ دەبێتەوە.
مەیموون لە خەوندا هێمای مرۆڤێکی فێڵباز، درۆزن و دوژمنێکی لاوازە کە دەیەوێت بە فێڵ بگاتە ئامانجەکەی. هەروەها وەک نیشانەی کەسێک لێکدەدرێتەوە کە نیعمەتێکی گەورەی هەبووە و لێی سەندراوەتەوە. بینینی مەیموون وریاکردنەوەیە بۆ ئەوەی ئاگاداری ڕووی ڕاستەقینەی کەسانی دەوروبەرت بیت.
٢. لایەنی ئەرێنی و سەرکەوتوانە:
* سەرکەوتن بەسەر مەیمووندا: مژدەی چاکبوونەوەیە لە نەخۆشییەکی درێژخایەن یان سەرکەوتن بەسەر کەسێکی فێڵبازدا.
* کوشتنی مەیموون: نیشانەی ئاشکرابوونی فێڵێک و ڕزگاربوونە لە زیانێکی گەورە کە خەریک بوو تووشت ببێت.
* دوورکەوتنەوەی مەیموون لە ماڵ: مژدەی نەمانی کێشە و ئاژاوەیە لە ناو خێزاندا و گەڕانەوەی ئارامی بۆ ماڵ.
٣. لایەنی نەرێنی و وریاکەرەوە (خراپ):
* مەیموون لە ناو ماڵدا: ئاگادارکردنەوەیە لە بوونی کەسێکی نزیک کە دەیەوێت فێڵت لێ بکات یان نهێنییەکانت بباتە دەرەوە.
* خواردنی گۆشتی مەیموون: نیشانەی تووشبوون بە خەم و پەژارەیەکی قورس یان وەرگرتنی پارەیەکی گوماناوی.
* گەزتنی مەیموون: ئاماژەیە بۆ ڕوودانی ناکۆکییەکی قووڵ لەگەڵ ئەندامێکی خێزان یان هاوڕێیەکی زۆر نزیک.
* وەرگرتنی مەیموون وەک دیاری: نیشانەی خیانەتکردنە لەلایەن ئەو کەسەی کە دیارییەکەی پێ داویت.
٤. بۆ پیاو و ئافرەت:
- بۆ پیاو: نیشانەی ڕکابەرێکی فێڵبازە لە کارەکەیدا؛ سواربوونی مەیموون واتا زاڵبوون بەسەر دوژمنەکاندا.
- بۆ ئافرەت: مژدەی وریابوونە لە خەڵەتاندن؛ بۆ کچانی سەڵت، نیشانەی داواکارێکی درۆزنە کە نیەتی پاک نییە.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و یاری مەیموون بۆت: ئاگادارکردنەوەیەکی توندە؛ واتا تۆ بە دەستکەوتێکی کاتی هەڵدەخەڵەتێیت کە لە بنەڕەتدا زیانە.
- گریانی قووڵ و دزینی شتەکانت لەلایەن مەیموون: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە هەست دەکات مافی دەخورێت؛ هانت دەدات وریای ماڵەکەت بیت.
- تینوێتی و ڕشتنی ئاوەکەت لەلایەن مەیموون: ئاماژەیە کە حەسوودێک دەیەوێت خۆشییەکانت تێک بدات؛ دۆزینەوەی ئاوی تر واتا فێڵەکەی پووچەڵ دەبێتەوە.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (م)