حەزرەتی مەریەم و عیسا (سەلامی خوایان لێ بێت)
لوتکەی دەسەڵاتی خودا و پاکی مرۆڤ
١. حەزرەتی مەریەم: ژنە هەڵبژێردراوەکە
مەریەم کچی عیمرانە، لە بنەماڵەیەکی پاک و ئیماندار لەدایکبوو. دایکی پێش ئەوەی مەریەم ببێت، بەڵێنی دابوو کە منداڵەکەی ببەخشێتە خزمەتکردنی پەرستگا.
پەروەردەیەکی پیرۆز: مەریەم لە ژوورێکی تایبەت (المحراب) لە ژێر چاودێری حەزرەتی زەکەرییا گەورە بوو. ئەو ئەوەندە پاک و خواپەرست بوو، خوای گەورە وەک "باشترین ژنی جیهان" وەسفی کردووە.
مژدەی فریشتە: ڕۆژێک جوبرەئیل لە شێوەی مرۆڤێکی تەواو بۆی دەرکەوت و مژدەی کوڕێکی پێدا. مەریەم سەرسام بوو و وتی: "چۆن کوڕم دەبێت لە کاتێکدا هیچ پیاوێک لێم نزیک نەکەوتووەتەوە؟". فریشتەکە وتی: "ئەمە لای خودا ئاسانە".
٢. لەدایکبوونی عیسا (سەلامی خوای لێ بێت)
کاتێک کاتی لەدایکبوونەکە هات، مەریەم بۆ ئەوەی لە قسەی خەڵک دوور بێت، بەرەو شوێنێکی دوور (بەیت لحم) ڕۆیشت.
ژانی لەدایکبوون: لە تەنیشت قەدی دارخورمایەکدا دانیشت. لەبەر بێهێزی و خەم وتی: "خۆزگە پێش ئەمە بمردبایەم و لەبیرکرابایەم".
موعجیزەی کانی و خورما: خوای گەورە بانگی کرد و فەرمووی: "خەم مەخۆ، لەژێر قاچتدا کانییەک ئاوی بۆ هەڵقوڵاندوویت، و دارخورمایەکەش ڕابوەشێنە با خورمای تەڕت بۆ ببارێنێت". ئەمە نیشانەی ئەوە بوو کە خودا لە کاتی تەنگانەدا پشتیوانی دەکات.
٣. عیسا لە بێشکەدا (المسیح)
مەریەم گەڕایەوە ناو گەلەکەی لە کاتێکدا منداڵەکەی لە باوەش بوو. خەڵکەکە دەستیان کرد بە تانە و تەشەر و تۆمەتبارکردنی.
ئاماژەی بێدەنگی: مەریەم بەپێی فەرمانی خودا بێدەنگ بوو و ئاماژەی بۆ منداڵەکە کرد.
موعجیزەی قسەکردن: عیسای ساوای ناو بێشکە هاتە دەنگ و وتی: "إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ آتَانِيَ الْکِتَابَ وَجَعَلَنِي نَبِيًّا" (من بەندەی خودام، کتێبی پێداوم و کردوومی بە پێغەمبەر). ئەمە گەورەترین بەڵگە بوو بۆ بێتاوانی دایکی.
٤. موعجیزە پزیشکییەکانی عیسا
- دروستکردنی باڵندە: لە قوڕ شێوەی باڵندەی دروست دەکرد و فووی تێ دەکرد، بە ئیزنی خودا دەبوو بە باڵندەی ڕاستەقینە و دەفڕی.
- شیفای نەخۆشە بێ ئومێدەکان: دەستی دەهێنا بە دەموچاوی ئەو کەسانەی کە بە کوێری لەدایکببوون (ئەکمەهـ) یان تووشی نەخۆشیی بەڵەک (بەرس) ببوون، ڕاستەوخۆ چاک دەبوونەوە.
- زیندووکردنەوەی مردوو: بە ئیزنی خودا مردووی زیندوو دەکردەوە.
- هەواڵدان لە غەیب: دەیزانی خەڵکی لە ماڵەکانیاندا چی دەخۆن و چییان شاردووەتەوە.
٥. سفرەی ئاسمانی و بەرزبوونەوە
سفرەی ئاسمانی (المائدة): قوتابییەکانی (الحواریون) داوایان لێکرد کە داوا لە خودا بکات سفرەیەکیان لە ئاسمانەوە بۆ بنێرێت بۆ ئەوەی دڵیان ئارام بێتەوە. خودا سفرەیەکی پڕ لە خواردنی بۆ ناردن و وەک جەژنێک بوو بۆیان.
بەرزبوونەوەی بۆ ئاسمان: کاتێک ویستیان بیبەن و بکوژرێت، خوای گەورە ڕوخساری عیسای خستە سەر کەسێکی تر و عیسای بەرەو ئاسمان بەرز کردەوە. "نەیانکوژت و لە خاچیان نەدا، بەڵکو لێیان تێکچوو."
زانیارییە ورد و قووڵەکان
١. حوارییەکان: ١٢ قوتابی پاک و دڵسۆز بوون کە وتیان: "ئێمە یاریدەدەری ئایینی خوداین". ئەوان پەیامەکەیان بۆ هەموو جیهان برد.
٢. عیسا لە کۆتایی زەماندا: لەسەر "منارە سپییەکە" لە ڕۆژهەڵاتی دیمەشق دادەبەزێت تا کۆتایی بە ستەمی "دەججال" بهێنێت و دادپەروەری بەرقەرار بکات.
٣. مانای ناوەکان: (المسیح) چونکە دەستی بە هەر کەسێکدا بهێنابا چاک دەبووەوە، و (کلمة الله) چونکە بە وشەی "کُن" دروست بوو.
٤. زاهیدی: عیسا ماڵی نەبوو، دەیفەرموو: "ماڵی من مزگەوتەکانە، ئاوی دەریا خواردنەوەمە و گیای زەوی خواردنمە".
٥. نهێنی موعجیزەی قوڕەکە: دروستکردنی باڵندە لە قوڕ وەڵامێک بوو بۆ ئەوانەی گومانیان لە زیندووبوونەوە هەبوو.
٦. گەڕانەوە و کۆتایی ژیان: عیسا دوای گەڕانەوەی بۆ ماوەی ٤٠ ساڵ دەمێنێتەوە، هاوسەرگیری دەکات، پاشان کۆچی دوایی دەکات و لە تەنیشت پێغەمبەر محەمەد ﷺ دەنێژرێت.