Tanya Haji English Institute
Lesson 12: Past Tenses (کاتی ڕابردوو بە هەموو جۆرەکانییەوە)
کاتەکانی ڕابردوو بۆ گێڕانەوەی چیرۆک و ڕووداوەکان پێویستن. لێرەدا فێری هەر چوار جۆرەکە دەبیت بە شێوازی (ئەرێ، نەرێ، پرسیار).
1. Past Simple (ڕابردووی سادە)
بۆ کارێک کە لە کاتێکی دیاریکراو لە ڕابردوودا دەستی پێکرد و کۆتایی هات.
Subject + Verb (ed / Irregular)
تێبینی: بۆ نەرێ و پرسیار (did) بەکاردێت و کردەرەکە دەگەڕێتەوە بۆ شێوەی سەرەکی.
(+) He played tennis yesterday.
هـی پـلـەیـد تـێـنـس یـەسـتـەردەی
ئەو دوێنێ تێنس یاری کرد.
(-) He did not play tennis.
هـی دد نـۆت پـلـەی تـێـنـس
ئەو یاری تێنسی نەکرد.
(?) Did he play tennis?
دد هـی پـلـەی تـێـنـس؟
ئایا ئەو یاری تێنسی کرد؟
Q1: I _____ (go) to the park last week.
2. Past Continuous (ڕابردووی بەردەوام)
بۆ کارێک کە لە ڕابردوودا بۆ ماوەیەک بەردەوام بوو.
was/were + Verb-ing
تێبینی: (Was) بۆ تاک و (Were) بۆ کۆ بەکاردێت.
(+) They were eating dinner.
زەی وێر ئـیـتـنـگ دنـەر
ئەوان خەریکی نانخواردنی ئێوارە بوون.
(-) They were not eating dinner.
زەی وێر نـۆت ئـی -تـنـگ دنـەر
ئەوان خەریکی نانخواردن نەبوون.
(?) Were they eating dinner?
وێر زەی ئـیـتـنـگ دنـەر؟
ئایا ئەوان خەریکی نانخواردن بوون؟
Q2: While she _____ (sleep), the phone rang.
3. Past Perfect (ڕابردووی تەواو)
بۆ کارێک کە پێش کارێکی تر لە ڕابردوودا تەواو بووبێت.
had + V3 (Past Participle)
(+) The train had left.
زە تـرەیـن هـەد لـێـفـت
شەمەندەفەرەکە ڕۆشتبوو.
(-) The train had not left.
زە تـرەیـن هـەد نـۆت لـێـفـت
شەمەندەفەرەکە نەڕۆشتبوو.
(?) Had the train left?
هـەد زە تـرەیـن لـێـفـت؟
ئایا شەمەندەفەرەکە ڕۆشتبوو؟
Q3: We _____ (finish) the test before time was up.
4. Past Perfect Continuous
بۆ کارێک کە لە ڕابردوودا بۆ ماوەیەک بەردەوام بووە تا گەیشتووەتە ڕووداوێکی تر.
had + been + Verb-ing
(+) I had been working.
ئای هـەد بـیـن وۆرکـیـنـگ
من ماوەیەکی زۆر بوو کارم دەکرد.
(-) I had not been working.
ئای هـەد نـۆت بـیـن وۆرکـی -نـگ
من ماوەیەکی زۆر نەبوو کار بکەم.
(?) Had you been working?
هـەد یـوو بـیـن وۆرکـیـنـگ؟
ئایا ماوەیەکی زۆر بوو کارت دەکرد؟
Q4: He _____ (wait) for two hours when she arrived.
٥٠ گرنگترین کردەری شاز (خوێندنەوە + دەنگ)
بۆ بیستنی دەنگەکە، پەنجە بنێ بە نیشانەی سپیکەرەکە. شێوازی خوێندنەوەی کوردی لە ژێر وشەکان نووسراوە.
| Listen | V1 (Present) | V2 (Past) | V3 (Perfect) | واتاکەی |
|---|---|---|---|---|
| Go گۆو | Went وێنت | Gone گۆن | ڕۆیشتن | |
| Eat ئیت | Ate ئەیت | Eaten ئیتن | خواردن | |
| See سی | Saw سۆ | Seen سین | بینین | |
| Do دوو | Did دد | Done دەن | کردن | |
| Have هاڤ | Had هەد | Had هەد | هەبوون | |
| Say سەی | Said سێد | Said سێد | وتن | |
| Get گێت | Got گۆت | Gotten گۆتن | وەرگرتن | |
| Make مەیک | Made مەید | Made مەید | دروستکردن | |
| Know نۆو | Knew نیوو | Known نۆون | زانین | |
| Take تەیک | Took تووک | Taken تەیکن | بردن | |
| Come کەم | Came کەیم | Come کەم | هاتن | |
| Give گیڤ | Gave گەیو | Given گیڤن | بەخشین | |
| Write ڕایت | Wrote ڕۆوت | Written ڕیتن | نووسین | |
| Read رید | Read ڕێد | Read ڕێد | خوێندنەوە | |
| Speak سپیک | Spoke سپۆک | Spoken سپۆکن | قسەکردن | |
| Drink درینک | Drank درانک | Drunk درەنک | خواردنەوە | |
| Buy بای | Bought بۆت | Bought بۆت | کڕین | |
| Sell سێڵ | Sold سۆڵد | Sold سۆڵد | فرۆشتن | |
| Bring برینگ | Brought برۆت | Brought برۆت | هێنان | |
| Think سینک | Thought سۆت | Thought سۆت | بیرکردنەوە | |
| Find فایند | Found فاوەند | Found فاوەند | دۆزینەوە | |
| Sleep سلیپ | Slept سڵێپت | Slept سڵێپت | خەوتن | |
| Run ڕەن | Ran ڕان | Run ڕەن | ڕاکردن | |
| Break برەیک | Broke برۆک | Broken برۆکن | شکاندن | |
| Choose چووز | Chose چۆوز | Chosen چۆوزن | هەڵبژاردن | |
| Drive درایڤ | Drove درۆوڤ | Driven دریڤن | شۆفێری | |
| Fall فۆڵ | Fell فێڵ | Fallen فۆڵن | کەوتن | |
| Forget فۆرگێت | Forgot فۆرگۆت | Forgotten فۆرگۆتن | لەبیرچوون | |
| Hear هیر | Heard هێرد | Heard هێرد | بیستن | |
| Leave لیڤ | Left لێفت | Left لێفت | جێهێشتن | |
| Begin بیگین | Began بیگان | Begun بیگەن | دەستپێکردن | |
| Feel فیل | Felt فێڵت | Felt فێڵت | هەستکردن | |
| Keep کیپ | Kept کێپت | Kept کێپت | پاراستن | |
| Lose لووز | Lost لۆست | Lost لۆست | ونکردن | |
| Mean مین | Meant مێنت | Meant مێنت | مەبەست | |
| Pay پەی | Paid پەید | Paid پەید | پارەدان | |
| Send سێند | Sent سێنت | Sent سێنت | ناردن | |
| Sit ست | Sat سات | Sat سات | دانیشتن | |
| Spend سپێند | Spent سپێنت | Spent سپێنت | خەرجکردن | |
| Stand ستاند | Stood ستوود | Stood ستوود | وەستان | |
| Tell تێڵ | Told تۆڵد | Told تۆڵد | پێوتن | |
| Understand ئەندەرستاند | Understood ئەندەرستوود | Understood ئەندەرستوود | تێگەیشتن | |
| Win وین | Won وەن | Won وەن | بردنەوە | |
| Build بیڵد | Built بیڵت | Built بیڵت | دروستکردن | |
| Cut کەت | Cut کەت | Cut کەت | بڕین | |
| Hold هۆڵد | Held هێڵد | Held هێڵد | گرتن | |
| Meet میت | Met مێت | Met مێت | چاوپێکەوتن | |
| Sing سینگ | Sang سانگ | Sung سەنگ | گۆرانی وتن | |
| Teach تیچ | Taught تۆت | Taught تۆت | وانە وتنەوە | |
| Wear وێر | Wore وۆر | Worn وۆرن | پۆشین |