لێکدانەوەی تەواوی خەونی: ڕێوی
١. واتای گشتی (ئەرێنی):
لێکدانەوەی ئەرێنی بۆ ڕێوی کەمە؛ تەنها ئەگەر بیبینی ڕێوییەکت کوشتووە یان ڕاوت کردووە، مژدەی سەرکەوتنە بەسەر دوژمنێکی زۆر فێڵبازدا. هەروەها بەدەستهێنانی پێست یان خواردنی گۆشتەکەی ئاماژەیە بۆ "بەدەستهێنانی سەروەت یان میرات" لە ڕێگەی زیرەکی و لێهاتوویی خۆتەوە.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* بینینی ڕێوی بە گشتی: هۆشدارییە لە کەسێکی درۆزن و فێڵباز لە دەوروبەرت؛ هێمای پیاوێکی بێوەفا و گۆڕاوە.
* گازی ڕێوی: ئاماژەیە بۆ تووشبوون بە فێڵ یان زیانێکی کتوپڕ کە لەلایەن کەسێکی نزیکەوە بۆت نراوەتەوە.
* یاری کردن لەگەڵ ڕێوی: نیشانەی ئەوەیە دڵت بە کەسێک خۆشە کە شایەنی ئەو میهرەبانییە نییە و خەریکە دەخەڵەتێیت.
* ڕاکردن بەدوای ڕێویدا و نەگرتنی: ئاماژەیە بۆ ماندووبوون لەپێناو وەهم و ڕاوەدوونانی شتێکی بێسوود.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: دەرکردنی ڕێوی لە ماڵ واتا ئاشکراکردنی فێڵێک و کۆتاییهێنان بە مەترسییەک کە هەڕەشەی لێ دەکردیت.
- نەرێنی: بینینی ڕێوی لەناو جێگەی خەو هۆشدارییە لە ئافرەتێکی فێڵباز کە دەیەوێت ژیانت تێک بدات.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: ترسی ڕێوی لێت و دوورکەوتنەوەی مژدەی بەهێزیی کەسایەتی و پارێزراوییە لە قسەی ناحەزان.
- نەرێنی: ئاماژەیە بۆ هاوڕێیەکی ژنی دەست و دەم پیس کە خەریکی چاندنی فیتنەیە لە ژیانتدا.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لەگەڵ ڕێویدا: نیشانەی خافڵبوون و تێوەگلانە لە کاری نادروست؛ ئاگات لەو تەڵەیە نییە کە بۆت نراوەتەوە.
- گریان لە ترسی ڕێوی: مژدەی ئەوەیە لە واقیعدا لەو مەترسییە دەپارێزرێیت، چونکە ترس لێرەدا واتا دڵنیایی.
- تینوێتی و بینی ڕێوی لەسەر کانی: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "ڕاستگۆیی"؛ هەست دەکەیت چواردەورت پڕ بووە لە دووڕوویی.
لێکدانەوەی ئەرێنی بۆ ڕێوی کەمە؛ تەنها ئەگەر بیبینی ڕێوییەکت کوشتووە یان ڕاوت کردووە، مژدەی سەرکەوتنە بەسەر دوژمنێکی زۆر فێڵبازدا. هەروەها بەدەستهێنانی پێست یان خواردنی گۆشتەکەی ئاماژەیە بۆ "بەدەستهێنانی سەروەت یان میرات" لە ڕێگەی زیرەکی و لێهاتوویی خۆتەوە.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* بینینی ڕێوی بە گشتی: هۆشدارییە لە کەسێکی درۆزن و فێڵباز لە دەوروبەرت؛ هێمای پیاوێکی بێوەفا و گۆڕاوە.
* گازی ڕێوی: ئاماژەیە بۆ تووشبوون بە فێڵ یان زیانێکی کتوپڕ کە لەلایەن کەسێکی نزیکەوە بۆت نراوەتەوە.
* یاری کردن لەگەڵ ڕێوی: نیشانەی ئەوەیە دڵت بە کەسێک خۆشە کە شایەنی ئەو میهرەبانییە نییە و خەریکە دەخەڵەتێیت.
* ڕاکردن بەدوای ڕێویدا و نەگرتنی: ئاماژەیە بۆ ماندووبوون لەپێناو وەهم و ڕاوەدوونانی شتێکی بێسوود.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: دەرکردنی ڕێوی لە ماڵ واتا ئاشکراکردنی فێڵێک و کۆتاییهێنان بە مەترسییەک کە هەڕەشەی لێ دەکردیت.
- نەرێنی: بینینی ڕێوی لەناو جێگەی خەو هۆشدارییە لە ئافرەتێکی فێڵباز کە دەیەوێت ژیانت تێک بدات.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: ترسی ڕێوی لێت و دوورکەوتنەوەی مژدەی بەهێزیی کەسایەتی و پارێزراوییە لە قسەی ناحەزان.
- نەرێنی: ئاماژەیە بۆ هاوڕێیەکی ژنی دەست و دەم پیس کە خەریکی چاندنی فیتنەیە لە ژیانتدا.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لەگەڵ ڕێویدا: نیشانەی خافڵبوون و تێوەگلانە لە کاری نادروست؛ ئاگات لەو تەڵەیە نییە کە بۆت نراوەتەوە.
- گریان لە ترسی ڕێوی: مژدەی ئەوەیە لە واقیعدا لەو مەترسییە دەپارێزرێیت، چونکە ترس لێرەدا واتا دڵنیایی.
- تینوێتی و بینی ڕێوی لەسەر کانی: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "ڕاستگۆیی"؛ هەست دەکەیت چواردەورت پڕ بووە لە دووڕوویی.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (ڕ)