لێکدانەوەی تەواوی خەونی: بەرد
بەپێی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی وەک ئیبن سیرین، نابلوسی، و خەوننامە کوردییەکان، لێکدانەوەی وردی وشەی (بەرد) بەم شێوەیەیە:
١. واتای گشتی
بەرد لە خەوندا هێمایە بۆ قاییمی، جێگیربوون، و هێز. هەندێکجار ئاماژەیە بۆ مرۆڤێکی دڵڕەق یان قسەیەکی ڕەق. ئەگەر بەردەکە وەک کەرەستەی بونیادنان بەکاربهێنرێت، نیشانەی خێر و ئاوەدانییە، بەڵام ئەگەر وەک ڕێگر بێت، ئاماژەیە بۆ گرفت.
٢. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: نیشانەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێک کە کەمێک سەختە لە ڕەفتاردا بەڵام بنەماڵەیەکی بەهێز و جێگیری هەیە. هەروەها ئاماژەیە بۆ جێگیربوونی لە کارێکدا.
خێزاندار: هێمایە بۆ ئەوەی کە ئەو وەک "بەردی بنچینەی" ماڵەکەیتی و پاڵپشتێکی بەهێزە بۆ خێزانەکەی، بەڵام پێویستە لەگەڵ منداڵەکانی نەرمتر بێت.
٣. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: نیشانەی پارێزراوی و شکۆیە؛ ئەگەر بینی لەسەر بەردێکی گەورە دانیشتووە، واتا بەم زووانە بە ئاواتێکی دەگات یان هاوسەرگیری دەکات.
خێزاندار: ئاماژەیە بۆ سەقامگیری ژیانی هاوسەری. ئەگەر بینی بەردی زۆری لە ناو ماڵدایە، واتا خێر و ماڵێکی زۆری بۆ کۆدەبێتەوە.
٤. کاریگەری ڕەنگەکان
بەردی سپی: مژدەی دڵپاکی، ئاشتی، و ڕزقێکی حەڵاڵە کە بە ماندووبوون بەدەست دێت.
بەردی ڕەش: هێمای دەسەڵات، شکۆ، و زاڵبوونە بەسەر دوژمناندا. هەروەها ئاماژەیە بۆ کارێکی گەورە کە پێویستی بە پشوودرێژی هەیە.
بەردی زەرد: ئاگادارکردنەوەیە لە ماندووبوونێکی جەستەیی کاتی یان بوونی کەسێکی حەسود کە دەیەوێت کارەکانت تێکبدات.
٥. کاریگەری بارودۆخ (گریان، پێکەنین، تینوێتی)
گریان و تێگرتنی بەرد: نیشانەی فەرەج و ڕزگاربوونە لە ستەمی کەسانی تر یان کۆتاییهاتنی قۆناغێکی سەخت.
پێکەنین کاتێک بەرد هەڵدەگریت: مژدەی سەرکەوتنە بەسەر کێشە هەرە قورسەکاندا بە ئیرادەیەکی پۆڵایین.
تینوێتی لە ناو ناوچەیەکی بەردیندا: ئاماژەیە بۆ هەوڵدانی زۆر بۆ دۆزینەوەی بژێوی لە ناو بارودۆخێکی سەختدا، بەڵام گەیشتن بە ئاو لە ناو بەرددا مژدەی ڕزقێکی کتوپڕە.
٦. زانیاری زەروور (تام و بڕ)
تام (گەر بەردەکە وەک خواردن ببینرێت):
خواردنی بەرد و هەستکردن بە شیرینی: مژدەی قازانجێکی گەورەیە لە کارێکی قورسدا.
تامی تاڵ یان ناخۆش: ئاگادارکردنەوەیە لەوەی کەسەکە خەریکە قسەیەکی ڕەق دەکات کە دواتر لێی پەشیمان دەبێتەوە.
بڕ (زۆری و کەمی):
زۆری (کۆمەڵە بەرد): ئاماژەیە بۆ سەرمایەکی زۆر یان بوونی کەسانێکی زۆر لە دەوروبەرت کە پشتیوانیت دەکەن.
یەک بەرد: نیشانەی یەک بڕیاری گرنگ یان یەک دەرفەتی زێڕینە کە ژیانت دەگۆڕێت.
١. واتای گشتی
بەرد لە خەوندا هێمایە بۆ قاییمی، جێگیربوون، و هێز. هەندێکجار ئاماژەیە بۆ مرۆڤێکی دڵڕەق یان قسەیەکی ڕەق. ئەگەر بەردەکە وەک کەرەستەی بونیادنان بەکاربهێنرێت، نیشانەی خێر و ئاوەدانییە، بەڵام ئەگەر وەک ڕێگر بێت، ئاماژەیە بۆ گرفت.
٢. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: نیشانەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێک کە کەمێک سەختە لە ڕەفتاردا بەڵام بنەماڵەیەکی بەهێز و جێگیری هەیە. هەروەها ئاماژەیە بۆ جێگیربوونی لە کارێکدا.
خێزاندار: هێمایە بۆ ئەوەی کە ئەو وەک "بەردی بنچینەی" ماڵەکەیتی و پاڵپشتێکی بەهێزە بۆ خێزانەکەی، بەڵام پێویستە لەگەڵ منداڵەکانی نەرمتر بێت.
٣. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: نیشانەی پارێزراوی و شکۆیە؛ ئەگەر بینی لەسەر بەردێکی گەورە دانیشتووە، واتا بەم زووانە بە ئاواتێکی دەگات یان هاوسەرگیری دەکات.
خێزاندار: ئاماژەیە بۆ سەقامگیری ژیانی هاوسەری. ئەگەر بینی بەردی زۆری لە ناو ماڵدایە، واتا خێر و ماڵێکی زۆری بۆ کۆدەبێتەوە.
٤. کاریگەری ڕەنگەکان
بەردی سپی: مژدەی دڵپاکی، ئاشتی، و ڕزقێکی حەڵاڵە کە بە ماندووبوون بەدەست دێت.
بەردی ڕەش: هێمای دەسەڵات، شکۆ، و زاڵبوونە بەسەر دوژمناندا. هەروەها ئاماژەیە بۆ کارێکی گەورە کە پێویستی بە پشوودرێژی هەیە.
بەردی زەرد: ئاگادارکردنەوەیە لە ماندووبوونێکی جەستەیی کاتی یان بوونی کەسێکی حەسود کە دەیەوێت کارەکانت تێکبدات.
٥. کاریگەری بارودۆخ (گریان، پێکەنین، تینوێتی)
گریان و تێگرتنی بەرد: نیشانەی فەرەج و ڕزگاربوونە لە ستەمی کەسانی تر یان کۆتاییهاتنی قۆناغێکی سەخت.
پێکەنین کاتێک بەرد هەڵدەگریت: مژدەی سەرکەوتنە بەسەر کێشە هەرە قورسەکاندا بە ئیرادەیەکی پۆڵایین.
تینوێتی لە ناو ناوچەیەکی بەردیندا: ئاماژەیە بۆ هەوڵدانی زۆر بۆ دۆزینەوەی بژێوی لە ناو بارودۆخێکی سەختدا، بەڵام گەیشتن بە ئاو لە ناو بەرددا مژدەی ڕزقێکی کتوپڕە.
٦. زانیاری زەروور (تام و بڕ)
تام (گەر بەردەکە وەک خواردن ببینرێت):
خواردنی بەرد و هەستکردن بە شیرینی: مژدەی قازانجێکی گەورەیە لە کارێکی قورسدا.
تامی تاڵ یان ناخۆش: ئاگادارکردنەوەیە لەوەی کەسەکە خەریکە قسەیەکی ڕەق دەکات کە دواتر لێی پەشیمان دەبێتەوە.
بڕ (زۆری و کەمی):
زۆری (کۆمەڵە بەرد): ئاماژەیە بۆ سەرمایەکی زۆر یان بوونی کەسانێکی زۆر لە دەوروبەرت کە پشتیوانیت دەکەن.
یەک بەرد: نیشانەی یەک بڕیاری گرنگ یان یەک دەرفەتی زێڕینە کە ژیانت دەگۆڕێت.
خەونامەی تەنیا حاجی