لێکدانەوەی تەواوی خەونی: بەرخ
بەپێی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی وەک ئیبن سیرین و نابلوسی، لێکدانەوەی وردی وشەی (بەرخ) لە خەوندا کە هێمایە بۆ منداڵی چاک، ڕزق و مژدەی نوێ، بەم شێوەیەیە:
١. واتای گشتی
بەرخ لە خەوندا هێمایە بۆ منداڵێکی گوێڕایەڵ و چاکەکار، یان دەستکەوتنی ڕزقێکی حەڵاڵ بە بێ ماندووبوون. بە گشتی بینینی بەرخ مژدەیەکی یەکجار خۆشە و نیشانەی پاکی دڵ و نەمانی کێشەکانە؛ چونکە بەرخ ئاژەڵێکی هێمن و بێوەیەیە.
٢. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: مژدەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێکی دڵپاک و میهرەبان، یان دەستپێکردنی پڕۆژەیەکی بچووک کە بەرەکەتێکی زۆری تێدایە.
خێزاندار: نیشانەی ئەوەیە خودا منداڵێکی چاک و گوێڕایەڵی پێ دەبەخشێت. ئەگەر بینی بەرخێکی پێیە، واتا خێر و خۆشی دێتە ماڵەکەی و بەرپرسیارێتییەکی پڕ لە سوود وەردەگرێت.
٣. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: نیشانەی بیستنی هەواڵێکی زۆر خۆشە کە دڵی گەش دەکاتەوە. بەرخ بۆ ئەو هێمایە بۆ سەرکەوتن و بوونی کەسێکی پاڵپشت لە ژیانیدا.
خێزاندار: مژدەی دووگیانبوون و منداڵبوونە. ئەگەر کێشەی هەبێت، بەرخ نیشانەی ئاشتی و هاتنی خۆشییە بۆ ناو خێزانەکەی دوای ماوەیەک لە خەم.
٤. کاریگەری ڕەنگەکان (ڕەنگی مووی بەرخەکە)
بەرخی سپی: باشترین مژدەیە؛ نیشانەی پاکبوونی دڵ لە قین، ڕزقێکی زۆری حەڵاڵ، و سەرکەوتنی گەورەیە لە هەموو لایەنەکانی ژیاندا.
بەرخی ڕەش: ئاماژەیە بۆ هێز و دەسەڵات یان دەستکەوتنی پارەیەک کە پێویستی بە پاراستن و وریایی هەس.
بەرخی بەڵەک: نیشانەی هەمەجۆریی ئەو خۆشیانەیە کە دێنە ڕێگای خەوبینەکە و گۆڕانکارییەکی کتوپڕی ئەرێنی.
٥. کاریگەری بارودۆخ (گریان، پێکەنین، تینوێتی)
گریان کاتێک بەرخێک لە باوەش دەگریت: نیشانەی فەرەج و ڕزگاربوونە لە غەمێکی قووڵ. ئەو فرمێسکانە نیشانەی ئەوەیە کە نزاکانت گیرا بوون و خودا قەرەبووی کردوویتەتەوە.
پێکەنین و یاری لەگەڵ بەرخ: مژدەی بەسەربردنی کاتێکی پڕ لە شادییە لەگەڵ خێزان و منداڵەکان، یان بیستنی هەواڵێک کە هەمووان دڵخۆش دەکات.
تینوێتی و دۆشینی شیری بەرخ: ئاماژەیە بۆ وەرگرتنی سوودێکی گەورە لە کەسێکی نزیک، و خواردنەوەی شیرەکە مژدەی شیفا و نەمانی نەخۆشییە.
٦. زانیاری زەروور (تام و بڕ)
تام (گەر گۆشتی بەرخەکە خوراو کوڵاو بوو):
تامی بەچێژ و نەرم: مژدەی ڕزقێکی ئاسان و ژیانێکی ئاسوودەیە.
تامی ناخۆش یان کاڵ: ئاگادارکردنەوەیە لەوەی کە هەندێک دەرفەت پێویستیان بە کات هەیە تا بەرهەمەکەیان بدەن.
بڕ (یەک یان چەند بەرخێک):
مێگەلە بەرخ: نیشانەی سەرکردایەتیکردن و بەدەستهێنانی سەروەت و سامانێکی زۆرە کە بۆ ماوەیەکی درێژ دەمێنێتەوە.
یەک بەرخی بچووک: ئاماژەیە بۆ یەک هەواڵی دڵخۆشکەر یان یەک دەستکەوت کە دەبێتە هۆی گۆڕینی باری دەروونی خەوبینەکە بۆ باشتر.
١. واتای گشتی
بەرخ لە خەوندا هێمایە بۆ منداڵێکی گوێڕایەڵ و چاکەکار، یان دەستکەوتنی ڕزقێکی حەڵاڵ بە بێ ماندووبوون. بە گشتی بینینی بەرخ مژدەیەکی یەکجار خۆشە و نیشانەی پاکی دڵ و نەمانی کێشەکانە؛ چونکە بەرخ ئاژەڵێکی هێمن و بێوەیەیە.
٢. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: مژدەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێکی دڵپاک و میهرەبان، یان دەستپێکردنی پڕۆژەیەکی بچووک کە بەرەکەتێکی زۆری تێدایە.
خێزاندار: نیشانەی ئەوەیە خودا منداڵێکی چاک و گوێڕایەڵی پێ دەبەخشێت. ئەگەر بینی بەرخێکی پێیە، واتا خێر و خۆشی دێتە ماڵەکەی و بەرپرسیارێتییەکی پڕ لە سوود وەردەگرێت.
٣. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: نیشانەی بیستنی هەواڵێکی زۆر خۆشە کە دڵی گەش دەکاتەوە. بەرخ بۆ ئەو هێمایە بۆ سەرکەوتن و بوونی کەسێکی پاڵپشت لە ژیانیدا.
خێزاندار: مژدەی دووگیانبوون و منداڵبوونە. ئەگەر کێشەی هەبێت، بەرخ نیشانەی ئاشتی و هاتنی خۆشییە بۆ ناو خێزانەکەی دوای ماوەیەک لە خەم.
٤. کاریگەری ڕەنگەکان (ڕەنگی مووی بەرخەکە)
بەرخی سپی: باشترین مژدەیە؛ نیشانەی پاکبوونی دڵ لە قین، ڕزقێکی زۆری حەڵاڵ، و سەرکەوتنی گەورەیە لە هەموو لایەنەکانی ژیاندا.
بەرخی ڕەش: ئاماژەیە بۆ هێز و دەسەڵات یان دەستکەوتنی پارەیەک کە پێویستی بە پاراستن و وریایی هەس.
بەرخی بەڵەک: نیشانەی هەمەجۆریی ئەو خۆشیانەیە کە دێنە ڕێگای خەوبینەکە و گۆڕانکارییەکی کتوپڕی ئەرێنی.
٥. کاریگەری بارودۆخ (گریان، پێکەنین، تینوێتی)
گریان کاتێک بەرخێک لە باوەش دەگریت: نیشانەی فەرەج و ڕزگاربوونە لە غەمێکی قووڵ. ئەو فرمێسکانە نیشانەی ئەوەیە کە نزاکانت گیرا بوون و خودا قەرەبووی کردوویتەتەوە.
پێکەنین و یاری لەگەڵ بەرخ: مژدەی بەسەربردنی کاتێکی پڕ لە شادییە لەگەڵ خێزان و منداڵەکان، یان بیستنی هەواڵێک کە هەمووان دڵخۆش دەکات.
تینوێتی و دۆشینی شیری بەرخ: ئاماژەیە بۆ وەرگرتنی سوودێکی گەورە لە کەسێکی نزیک، و خواردنەوەی شیرەکە مژدەی شیفا و نەمانی نەخۆشییە.
٦. زانیاری زەروور (تام و بڕ)
تام (گەر گۆشتی بەرخەکە خوراو کوڵاو بوو):
تامی بەچێژ و نەرم: مژدەی ڕزقێکی ئاسان و ژیانێکی ئاسوودەیە.
تامی ناخۆش یان کاڵ: ئاگادارکردنەوەیە لەوەی کە هەندێک دەرفەت پێویستیان بە کات هەیە تا بەرهەمەکەیان بدەن.
بڕ (یەک یان چەند بەرخێک):
مێگەلە بەرخ: نیشانەی سەرکردایەتیکردن و بەدەستهێنانی سەروەت و سامانێکی زۆرە کە بۆ ماوەیەکی درێژ دەمێنێتەوە.
یەک بەرخی بچووک: ئاماژەیە بۆ یەک هەواڵی دڵخۆشکەر یان یەک دەستکەوت کە دەبێتە هۆی گۆڕینی باری دەروونی خەوبینەکە بۆ باشتر.
خەونامەی تەنیا حاجی