لێکدانەوەی تەواوی خەونی: یەتیم
١. واتای گشتی (سۆز و پاراستنی نادیار):
یەتیم لە خەوندا هێمای بەدەستهێنانی سۆز، گەورەیی، و سەرکەوتنە بەسەر ناحەزاندا. بە پێچەوانەی واقیع، بینینی یەتیمی لە خەوندا ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە خەوبینەکە لە ژێر چاودێری و پاراستنی تایبەتی خودایی دایە. هەروەها وەک نیشانەی "بەڵێنێکی ڕاستگۆیانە" لێکدەدرێتەوە کە لە داهاتوودا دێتە دی و دڵت خۆش دەکات.
٢. لایەنی ئەرێنی و مژدە:
* بینی ئەوەی خۆت یەتیمیت: مژدەی بەدەستهێنانی شکۆ و زیادبوونی سامانە؛ تۆ لە شوێنێکەوە پاڵپشتیت بۆ دێت کە هەرگیز بیریت لێ نەکردبۆوە.
* دەست هێنان بەسەر سەری یەتیمێکدا: نیشانەی هاتنی بەرەکەتێکی زۆر بۆ ناو ماڵەکەت و نەمانی خەمەکانە؛ دڵت بە ڕەحمەت و میهرەبانی پڕ بووە.
* یارمەتیدانی یەتیم (خواردن یان پۆشاک): مژدەی سەرکەوتنی گەورە لە کارەکان و پارێزراوی لە بەڵا و ناخۆشییەکانە؛ چاکەکەت دەبێتە قەڵغان بۆت.
* بینی یەتیمێکی دڵخۆش و خەندە لەسەر لێو: ئاماژەیە بۆ قبوڵبوونی دوعاکان و ڕازیبوونی خودای میهرەبان لە کردەوە و ڕەفتارەکانت.
٣. لایەنی نەرێنی و وریاکەرەوە (خراپ):
* ستەمکردن لە یەتیم لە خەوندا: ئاگادرکردنەوەیەکی زۆر توندە لە خواردنی مافی خەڵک یان تووشبوون بە زیانێکی گەورە بەهۆی زوڵمەوە؛ پێویستە دەستبەجێ تۆبە بکەیت.
* بینی یەتیمێکی زۆر خەمبار و برسی: ئاماژەیە بۆ کەمتەرخەمی لە ئەرکە مرۆیی و ئایینییەکاندا؛ خەونەکە دەڵێت پێویستە ئاوڕێکی زیاتر لە دەوروبەرت بدەیتەوە.
* گریانی یەتیم و بێدەنگی خەڵک: نیشانەی قورسیی بارودۆخ و بوونی کێشەیەکی کۆمەڵایەتی یان خێزانییە کە پێویستی بە چارەسەری ژیرانە هەیە.
٤. بۆ پیاو و ئافرەت:
- بۆ پیاو: نیشانەی سەرکەوتنی دارایی و هەبوونی ناوبانگێکی باشە؛ لە پڕۆژەیەکدا قازانجێکی زۆر دەکات کە پێشتر گومانی لێی هەبوو.
- بۆ ئافرەت: مژدەی سۆز و پارێزراوییە؛ بۆ کچانی سەڵت، نیشانەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێک کە زۆر بە سۆز و بەڕێزە و قەرەبووی هەموو ناخۆشییەکانی بۆ دەکاتەوە.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لەگەڵ یەتیماندا: مژدەی بوونی ناوبانگێکی پیرۆز و خۆشەویستیتە لە ناو خەڵکدا؛ تۆ جێگەی متمانەی هەمووانیت.
- گریانی قووڵ کاتێک سەیری یەتیم دەکەیت: نیشانەی دڵێکی ناسک و پڕ لە ئیمانە؛ ئەم گریانە مژدەی کرانەوەی دەرگای ڕەحمەت و نەمانی ناخۆشییەکانە.
- تینوێتی و ئاودان لەلایەن یەتیمێکەوە: یەکێکە لە پەیامە پڕ مانا و دەگمەنەکان؛ واتا ڕزگاربوونی تۆ لە کێشەکانت بەهۆی دوعای خێری کەسانی بێدەسەڵاتەوەیە و دڵت ئاو دەخواتەوە.
یەتیم لە خەوندا هێمای بەدەستهێنانی سۆز، گەورەیی، و سەرکەوتنە بەسەر ناحەزاندا. بە پێچەوانەی واقیع، بینینی یەتیمی لە خەوندا ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە خەوبینەکە لە ژێر چاودێری و پاراستنی تایبەتی خودایی دایە. هەروەها وەک نیشانەی "بەڵێنێکی ڕاستگۆیانە" لێکدەدرێتەوە کە لە داهاتوودا دێتە دی و دڵت خۆش دەکات.
٢. لایەنی ئەرێنی و مژدە:
* بینی ئەوەی خۆت یەتیمیت: مژدەی بەدەستهێنانی شکۆ و زیادبوونی سامانە؛ تۆ لە شوێنێکەوە پاڵپشتیت بۆ دێت کە هەرگیز بیریت لێ نەکردبۆوە.
* دەست هێنان بەسەر سەری یەتیمێکدا: نیشانەی هاتنی بەرەکەتێکی زۆر بۆ ناو ماڵەکەت و نەمانی خەمەکانە؛ دڵت بە ڕەحمەت و میهرەبانی پڕ بووە.
* یارمەتیدانی یەتیم (خواردن یان پۆشاک): مژدەی سەرکەوتنی گەورە لە کارەکان و پارێزراوی لە بەڵا و ناخۆشییەکانە؛ چاکەکەت دەبێتە قەڵغان بۆت.
* بینی یەتیمێکی دڵخۆش و خەندە لەسەر لێو: ئاماژەیە بۆ قبوڵبوونی دوعاکان و ڕازیبوونی خودای میهرەبان لە کردەوە و ڕەفتارەکانت.
٣. لایەنی نەرێنی و وریاکەرەوە (خراپ):
* ستەمکردن لە یەتیم لە خەوندا: ئاگادرکردنەوەیەکی زۆر توندە لە خواردنی مافی خەڵک یان تووشبوون بە زیانێکی گەورە بەهۆی زوڵمەوە؛ پێویستە دەستبەجێ تۆبە بکەیت.
* بینی یەتیمێکی زۆر خەمبار و برسی: ئاماژەیە بۆ کەمتەرخەمی لە ئەرکە مرۆیی و ئایینییەکاندا؛ خەونەکە دەڵێت پێویستە ئاوڕێکی زیاتر لە دەوروبەرت بدەیتەوە.
* گریانی یەتیم و بێدەنگی خەڵک: نیشانەی قورسیی بارودۆخ و بوونی کێشەیەکی کۆمەڵایەتی یان خێزانییە کە پێویستی بە چارەسەری ژیرانە هەیە.
٤. بۆ پیاو و ئافرەت:
- بۆ پیاو: نیشانەی سەرکەوتنی دارایی و هەبوونی ناوبانگێکی باشە؛ لە پڕۆژەیەکدا قازانجێکی زۆر دەکات کە پێشتر گومانی لێی هەبوو.
- بۆ ئافرەت: مژدەی سۆز و پارێزراوییە؛ بۆ کچانی سەڵت، نیشانەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێک کە زۆر بە سۆز و بەڕێزە و قەرەبووی هەموو ناخۆشییەکانی بۆ دەکاتەوە.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لەگەڵ یەتیماندا: مژدەی بوونی ناوبانگێکی پیرۆز و خۆشەویستیتە لە ناو خەڵکدا؛ تۆ جێگەی متمانەی هەمووانیت.
- گریانی قووڵ کاتێک سەیری یەتیم دەکەیت: نیشانەی دڵێکی ناسک و پڕ لە ئیمانە؛ ئەم گریانە مژدەی کرانەوەی دەرگای ڕەحمەت و نەمانی ناخۆشییەکانە.
- تینوێتی و ئاودان لەلایەن یەتیمێکەوە: یەکێکە لە پەیامە پڕ مانا و دەگمەنەکان؛ واتا ڕزگاربوونی تۆ لە کێشەکانت بەهۆی دوعای خێری کەسانی بێدەسەڵاتەوەیە و دڵت ئاو دەخواتەوە.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (یـ)