لێکدانەوەی تەواوی خەونی: شاردنەوە
١. واتای گشتی (ئەرێنی):
شاردنەوە لە خەوندا هێمای پاراستنی ئەمانەت و دوورکەوتنەوەیە لە چاوی حەسودان. ئەگەر لە خەوندا شتێکی بەنرخت شاردەوە، مژدەی ئەوەیە کە تۆ خاوەن نهێنییەکی گرنگیت یان پڕۆژەیەک دەست پێ دەکەیت کە پێویستی بە پاراستن هەیە تا سەرکەوتوو دەبێت. شاردنەوەی عەیب و نوقسانی نیشانەی "داپۆشینی خودایی" و بەرزبوونی ڕەوشتە. هەروەها وەک نیشانەی زیرەکی لە بەڕێوەبردنی سامان لێکدەدرێتەوە.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* شاردنەوەی شتێکی خراپ یان تاوان: هۆشدارییە لە بوونی ئازاری ویژدان و ترس لە ئاشکرابوونی هەڵەیەک کە لە ڕابردوودا ئەنجامت داوە.
* شاردنەوەی خۆت (خۆ حەشار دان): ئاماژەیە بۆ هەستکردن بە بێهێزی و ترسی بەرەوڕووبوونەوە لەگەڵ ڕاستییەکانی ژیان یان خۆدزینەوە لە بەرپرسیارێتی.
* دۆزینەوەی ئەو شتەی کە شاردووتەتەوە: نیشانەی ئاشکرابوونی نهێنییەک یان ڕوودانی بابەتێکە کە دەتویست بە نادیاری بمێنێتەوە.
* شاردنەوەی نان یان خواردن: ئاماژەیە بۆ ترسی زۆر لە داهاتوو و هەستکردن بە دڵەڕاوکێ سەبارەت بە بژێوی ژیان.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی وریایی و پاراستنی سەروەت و سامانی خێزانە؛ شاردنەوەی پارە لە خەوندا واتا تۆ بیر لە دابینکردنی پاشەڕۆژێکی باش دەکەیتەوە.
- نەرێنی: ئەگەر ببینێت لە هاوسەرەکەی شتێک دەشارێتەوە، ئاماژەیە بۆ بوونی بۆشایی لە متمانە یان هەبوونی بابەتێک کە مێشکی قورس کردووە.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی پاراستنی کەرامەت و ڕێزە؛ بۆ سەڵت، شاردنەوەی نامەیەک یان دیارییەک نیشانەی هەبوونی پەیوەندییەکی سۆزدارییە کە دەیەوێت بە پاکی بیپارێزێت.
- نەرێنی: شاردنەوەی ڕووخسار لە خەوندا ئاماژەیە بۆ شەرمکردن لە بابەتێک یان هەستکردن بە کەمی لە ناو کۆمەڵگەدا.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لە کاتی شاردنەوەی شتێکدا (وەک یاری): مژدەی خۆشی و گەڕانەوەی ڕوحی گەنجێتی و بیستنی هەواڵێکی سەر سوڕهێنەرە.
- گریانی قووڵ کاتێک شتێک دەشاریتەوە: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە باری دەروونی زۆر قورسە و دەیەوێت ئازارەکانی لە ناو خۆیدا بشارێتەوە تا کەس پێی نەزانێت.
- تینوێتی و شاردنەوەی ئاو: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "پاوانی و قۆرخکاری"؛ خەوبینەکە دەترسێت سەرچاوەی خۆشییەکانی لەدەست بدات و دەیەوێت تەنها بۆ خۆی بێت.
شاردنەوە لە خەوندا هێمای پاراستنی ئەمانەت و دوورکەوتنەوەیە لە چاوی حەسودان. ئەگەر لە خەوندا شتێکی بەنرخت شاردەوە، مژدەی ئەوەیە کە تۆ خاوەن نهێنییەکی گرنگیت یان پڕۆژەیەک دەست پێ دەکەیت کە پێویستی بە پاراستن هەیە تا سەرکەوتوو دەبێت. شاردنەوەی عەیب و نوقسانی نیشانەی "داپۆشینی خودایی" و بەرزبوونی ڕەوشتە. هەروەها وەک نیشانەی زیرەکی لە بەڕێوەبردنی سامان لێکدەدرێتەوە.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* شاردنەوەی شتێکی خراپ یان تاوان: هۆشدارییە لە بوونی ئازاری ویژدان و ترس لە ئاشکرابوونی هەڵەیەک کە لە ڕابردوودا ئەنجامت داوە.
* شاردنەوەی خۆت (خۆ حەشار دان): ئاماژەیە بۆ هەستکردن بە بێهێزی و ترسی بەرەوڕووبوونەوە لەگەڵ ڕاستییەکانی ژیان یان خۆدزینەوە لە بەرپرسیارێتی.
* دۆزینەوەی ئەو شتەی کە شاردووتەتەوە: نیشانەی ئاشکرابوونی نهێنییەک یان ڕوودانی بابەتێکە کە دەتویست بە نادیاری بمێنێتەوە.
* شاردنەوەی نان یان خواردن: ئاماژەیە بۆ ترسی زۆر لە داهاتوو و هەستکردن بە دڵەڕاوکێ سەبارەت بە بژێوی ژیان.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی وریایی و پاراستنی سەروەت و سامانی خێزانە؛ شاردنەوەی پارە لە خەوندا واتا تۆ بیر لە دابینکردنی پاشەڕۆژێکی باش دەکەیتەوە.
- نەرێنی: ئەگەر ببینێت لە هاوسەرەکەی شتێک دەشارێتەوە، ئاماژەیە بۆ بوونی بۆشایی لە متمانە یان هەبوونی بابەتێک کە مێشکی قورس کردووە.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی پاراستنی کەرامەت و ڕێزە؛ بۆ سەڵت، شاردنەوەی نامەیەک یان دیارییەک نیشانەی هەبوونی پەیوەندییەکی سۆزدارییە کە دەیەوێت بە پاکی بیپارێزێت.
- نەرێنی: شاردنەوەی ڕووخسار لە خەوندا ئاماژەیە بۆ شەرمکردن لە بابەتێک یان هەستکردن بە کەمی لە ناو کۆمەڵگەدا.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لە کاتی شاردنەوەی شتێکدا (وەک یاری): مژدەی خۆشی و گەڕانەوەی ڕوحی گەنجێتی و بیستنی هەواڵێکی سەر سوڕهێنەرە.
- گریانی قووڵ کاتێک شتێک دەشاریتەوە: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە باری دەروونی زۆر قورسە و دەیەوێت ئازارەکانی لە ناو خۆیدا بشارێتەوە تا کەس پێی نەزانێت.
- تینوێتی و شاردنەوەی ئاو: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "پاوانی و قۆرخکاری"؛ خەوبینەکە دەترسێت سەرچاوەی خۆشییەکانی لەدەست بدات و دەیەوێت تەنها بۆ خۆی بێت.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (ش)