لێکدانەوەی تەواوی خەونی: یاخیبوون
١. واتای گشتی (گۆڕانکاری و ئازادی):
یاخیبوون لە خەوندا هێمای ڕەتکردنەوەی بارودۆخی ئێستا و هەوڵدانێکی جدییە بۆ گۆڕانکاری. ئاماژەیە بۆ ئەوەی خەوبینەکە لە ژێر فشارێکی زۆردایە و دەیەوێت لەو سنوورانە دەربچێت کە بۆی دانراون. ئەگەر یاخیبوونەکە لە دژی ستەم و نادادی بێت، نیشانەی بوێری و گەڕانەوەی شکۆیە، بەڵام ئەگەر لە دژی حەق بێت، وەک ئاماژەیەک بۆ سەرلێشێواوی لێکدەدرێتەوە.
٢. لایەنی ئەرێنی و مژدە:
* یاخیبوون لە دژی ستەمکار: مژدەی سەرکەوتن بەسەر دوژمنان و بەدەستهێنانەوەی تەواوی مافە خوراوەکانە؛ کاتی ئەوە هاتووە دەنگی خۆت بەرز بکەیتەوە.
* ڕەتکردنەوەی کارێکی ناڕەوا: نیشانەی پاکی ئیمان و جێگیربوونە لەسەر ڕێگای ڕاست؛ تۆ کەسێکی خاوەن مەبدەئیت و سازش لەسەر حەق ناکەیت.
* یاخیبوونی جەماوەریی باش: مژدەی گۆڕانکارییەکی ئەرێنی و گەورەیە لە ژینگەی کار یان خێزاندا کە خێر و بەرەکەتێکی زۆری تێدایە.
٣. لایەنی نەرێنی و وریاکەرەوە (خراپ):
* یاخیبوون لە دژی دایک و باوک: ئاگادرکردنەوەیە لە دوورکەوتنەوە لە بەرەکەت و تووشبوون بە خەم و پەشیمانی؛ پێویستە بە ڕەفتارەکانتدا بچیتەوە.
* یاخیبوونێک کە ببێتە هۆی وێرانکاری: ئاماژەیە بۆ تووڕەییەکی بێسوود یان بڕیارێکی پەلە و نادروست کە زیان بە ناوبانگت دەگەیەنێت.
* دۆڕان لە ئەنجامی یاخیبووندا: نیشانەی هەستکردن بە پەراوێزخران یان نەگەیشتن بە ئامانجەکانە بەهۆی پشتگوێخستنی حیکمەت و ژیری.
٤. بۆ پیاو و ئافرەت:
- بۆ پیاو: نیشانەی کێبڕکێی پیشەیی و سەلماندنی خودە؛ هەوڵدانە بۆ دروستکردنی پێگەیەکی نوێ و جیاواز لە ناو ڕکابەرەکاندا.
- بۆ ئافرەت: مژدەی گەڕان بەدوای سەربەخۆیی و پاراستنی مافە کەسییەکانە؛ بۆ کچانی سەڵت، نیشانەی بڕیارێکی بوێرانەیە سەبارەت بە داهاتووی ژیانی.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و شکاندنی کۆت و بەندەکان: مژدەی ڕزگاربوونە لە خەمێکی گەورە یان قەرزێکی گران؛ کاتی هەناسەدان و ئازادییە.
- گریان بۆ یاخیبوونی کەسە نزیکەکان: نیشانەی ترسە لە لەدەستدانی متمانەی دەوروبەر، بەڵام ئەمە هاندەرە بۆ گفتوگۆی ڕاشکاو و تێگەیشتنی زیاتر.
- تینوێتی و ئاوی فێنک دوای یاخیبوون: یەکێکە لە نیشانە بەهێزەکان؛ واتا پاداشتی ڕەنج و هەوڵەکانت ئارامییەکی بەردەوام دەبێت و دڵت ئاو دەخواتەوە.
یاخیبوون لە خەوندا هێمای ڕەتکردنەوەی بارودۆخی ئێستا و هەوڵدانێکی جدییە بۆ گۆڕانکاری. ئاماژەیە بۆ ئەوەی خەوبینەکە لە ژێر فشارێکی زۆردایە و دەیەوێت لەو سنوورانە دەربچێت کە بۆی دانراون. ئەگەر یاخیبوونەکە لە دژی ستەم و نادادی بێت، نیشانەی بوێری و گەڕانەوەی شکۆیە، بەڵام ئەگەر لە دژی حەق بێت، وەک ئاماژەیەک بۆ سەرلێشێواوی لێکدەدرێتەوە.
٢. لایەنی ئەرێنی و مژدە:
* یاخیبوون لە دژی ستەمکار: مژدەی سەرکەوتن بەسەر دوژمنان و بەدەستهێنانەوەی تەواوی مافە خوراوەکانە؛ کاتی ئەوە هاتووە دەنگی خۆت بەرز بکەیتەوە.
* ڕەتکردنەوەی کارێکی ناڕەوا: نیشانەی پاکی ئیمان و جێگیربوونە لەسەر ڕێگای ڕاست؛ تۆ کەسێکی خاوەن مەبدەئیت و سازش لەسەر حەق ناکەیت.
* یاخیبوونی جەماوەریی باش: مژدەی گۆڕانکارییەکی ئەرێنی و گەورەیە لە ژینگەی کار یان خێزاندا کە خێر و بەرەکەتێکی زۆری تێدایە.
٣. لایەنی نەرێنی و وریاکەرەوە (خراپ):
* یاخیبوون لە دژی دایک و باوک: ئاگادرکردنەوەیە لە دوورکەوتنەوە لە بەرەکەت و تووشبوون بە خەم و پەشیمانی؛ پێویستە بە ڕەفتارەکانتدا بچیتەوە.
* یاخیبوونێک کە ببێتە هۆی وێرانکاری: ئاماژەیە بۆ تووڕەییەکی بێسوود یان بڕیارێکی پەلە و نادروست کە زیان بە ناوبانگت دەگەیەنێت.
* دۆڕان لە ئەنجامی یاخیبووندا: نیشانەی هەستکردن بە پەراوێزخران یان نەگەیشتن بە ئامانجەکانە بەهۆی پشتگوێخستنی حیکمەت و ژیری.
٤. بۆ پیاو و ئافرەت:
- بۆ پیاو: نیشانەی کێبڕکێی پیشەیی و سەلماندنی خودە؛ هەوڵدانە بۆ دروستکردنی پێگەیەکی نوێ و جیاواز لە ناو ڕکابەرەکاندا.
- بۆ ئافرەت: مژدەی گەڕان بەدوای سەربەخۆیی و پاراستنی مافە کەسییەکانە؛ بۆ کچانی سەڵت، نیشانەی بڕیارێکی بوێرانەیە سەبارەت بە داهاتووی ژیانی.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و شکاندنی کۆت و بەندەکان: مژدەی ڕزگاربوونە لە خەمێکی گەورە یان قەرزێکی گران؛ کاتی هەناسەدان و ئازادییە.
- گریان بۆ یاخیبوونی کەسە نزیکەکان: نیشانەی ترسە لە لەدەستدانی متمانەی دەوروبەر، بەڵام ئەمە هاندەرە بۆ گفتوگۆی ڕاشکاو و تێگەیشتنی زیاتر.
- تینوێتی و ئاوی فێنک دوای یاخیبوون: یەکێکە لە نیشانە بەهێزەکان؛ واتا پاداشتی ڕەنج و هەوڵەکانت ئارامییەکی بەردەوام دەبێت و دڵت ئاو دەخواتەوە.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (یـ)