هاوەڵانی پێغەمبەر ﷺ (الصحابة)
ئەم لاپەڕەیە یەکێکە لە گرنگترین بەشەکانی "هاوەڵناسی"، چونکە هاوەڵان ئەو نەوەیە بوون کە ئیسلامیان لە پێغەمبەرەوە ﷺ وەرگرت و گەیاندیانە هەموو جیهان.
پێناسەی هاوەڵ: هەر کەسێک پێغەمبەری ﷺ بینیبێت و باوەڕی پێ هێنابێت و لەسەر ئیسلامیش کۆچی دوایی کردبێت.
١. پۆلێنکردنی سەرەکی هاوەڵان
بۆ ئەوەی خوێنەر سەرلێشێواو نەبێت، هاوەڵان بەپێی کات و شوێنی نیشتەجێبوونیان دابەش دەکرێن:
کۆچەران (المهاجرون)
ئەوانەی لە مەککەوە کۆچیان کرد بۆ مەدینە و هەموو ماڵ و سامانیان لەپێناو ئاییندا بەجێهێشت.
پشتیوانان (الأنصار)
خەڵکی مەدینە (هۆزی ئەوس و خەزرەج) کە پێشوازییان لە پێغەمبەر ﷺ کرد و یارمەتییان دا.
٢. گەورە هاوەڵان (بەپێی پلە و پایە)
جگە لە "دە مژدەپێدراوەکە" کە پێشتر باسمان کردن، ئەم پۆلێنە زۆر گرنگە:
- ⭐ بەشداربووانی جەنگی بەدر (البدريون): سێ سەد و چەند کەسێک بوون کە بەرزترین پلەیان هەیە.
- ⭐ خاوەن بەیعەتی ڕیدوان: ئەوانەی لە ژێر دارەکەدا پەیمانیان بە پێغەمبەر ﷺ دا.
- ⭐ پارێزەرانی قورئان: وەک ئوبەی کوڕی کەعب و زەیدی کوڕی سابت.
٣. ئافرەتە هاوەڵە ناودارەکان
پڕۆژەکەت بێ ئەم بەشە تەواو نابێت، چونکە ڕۆڵیان لە جەنگ و زانستدا گەورە بووە:
قارەمانی جەنگی ئوحود کە بە شمشێر بەرگری لە پێغەمبەر ﷺ دەکرد.
خاوەنی نازناوی "ذات النطاقين" کە لە کاتی کۆچدا خواردنی بۆ پێغەمبەر ﷺ دەبرد.
ئەو شاعیرەی کە چوار کوڕی لە یەک جەنگدا شەهید بوون و سوپاسی خوای کرد.
٤. مافی هاوەڵان بەسەر ئێمەوە
لەم لاپەڕەیەدا دەتوانیت ئەم خاڵانە وەک ئامۆژگاری زیاد بکەیت:
- 🔹 خۆشویستنیان: چونکە ئەوان یارمەتیدەری پێغەمبەر ﷺ بوون.
- 🔹 نەفەرت نەکردن لێیان: پاراستنی زمانی خۆمان لە هەر قسەیەکی نەشیاو دەربارەیان.
- 🔹 شوێنکەوتنیان: سوودوەرگرتن لە ژیان و ڕەوشتیان.