لێکدانەوەی تەواوی خەونی: جانتا
بەپێی سیستمە وردەکەت و بە پشت بەستن بەو مانایەی کە تێیدا جانتا وەک کۆگای نهێنییەکان، سەرمایە، یان ئامادەکاری بۆ گۆڕانکاری دەبینرێت، لێکدانەوەکەی بەم شێوەیەیە:
١. واتای گشتی
جانتا لە خەوندا هێمایە بۆ "بار و پاشکۆی مرۆڤ". ئاماژەیە بۆ ئەو بەرپرسیارێتی، زانیاری، یان نهێنییانەی کە خەوبینەکە هەڵیگرتووە. جانتا نیشانەی ئامادەباشییە؛ ئەگەر هی گەشت بێت واتا گۆڕانی شوێن و قۆناغ، ئەگەر هی دەست بێت واتا پاراستنی نهێنی و دارایی تایبەت.
٢. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: مژدەی وەرگرتنی کارێکی نوێ یان ئامادەکارییە بۆ پڕۆژەی هاوسەرگیری. جانتای پڕ بۆ ئەو وەک "دەستکەوتی دارایی و سەرمایەی داهاتوو" لێکدەدرێتەوە.
خێزاندار: هێمایە بۆ بژێوی خێزان. ئەگەر قورس بوو، واتا ئەرکێکی زۆری لەسەر شانە، بەڵام کڕینی جانتای نوێ مژدەی کرانەوەی دەرگایەکی نوێی ڕزق و ڕۆزییە.
٣. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: نیشانەی پاراستنی کەرامەت و نهێنییەکانە. جانتای جوان وەک "ناوبانگی باش" و هاتنی خواستنێکی شایستە و گونجاو لێکدەدرێتەوە.
خێزاندار: هێمایە بۆ ماڵ و منداڵ و پاراستنی ڕازی خێزان. ئەگەر جانتاکە ڕێکخراو بێت، واتا ژیانی خێزانی جێگیرە و توانای کۆنترۆڵکردنی هەموو ئەرکەکانی هەیە.
٤. کاریگەری بارودۆخ (گریان، پێکەنین، tinuêti)
پێکەنین و کردنەوەی جانتا: مژدەی ئاشکرابوونی هەواڵێکی خۆش و بەدەستهێنانی شتێکە کە ماوەیەکی زۆرە چاوەڕێی دەکات.
گریان بەهۆی ونبوونی جانتاوە: نیشانەی فەرەج و نەمانی کێشەیە؛ ئەو بارە قورسەی لەسەر شانت بوو یان ئەو خەمەی هەڵتگرتبوو، کۆتایی پێ دێت و سوک دەبیت.
تینوێتی و گەڕان بەدوای جانتادا: ئاماژەیە بۆ پێویستی بە سەرچاوەیەکی نوێی هێز، و دۆزینەوەی وەک "تێربوون و جێگیربوون" لێکدەدرێتەوە.
٥. زانیاری زەروور (بارودۆخ و بڕ)
جانتای پڕ لە پارە یان زێڕ: مژدەی خێرێکی گەورە و قازانجێکی چاوەڕواننەکراوە.
جانتای خاڵی: ئاگادارکردنەوەیە لە بەفیڕۆدانی کات؛ پێویستە خەوبینەکە ژیانی پڕ بکات لە ئامانجی ڕاستەقینە.
بڕ (جانتای زۆر):
نیشانەی فرەیی لە سەرچاوەکانی داهات یان هەبوونی چەندین بژاردەی جیاواز لەبەردەم خەوبینەکەدا بۆ داهاتوو.
١. واتای گشتی
جانتا لە خەوندا هێمایە بۆ "بار و پاشکۆی مرۆڤ". ئاماژەیە بۆ ئەو بەرپرسیارێتی، زانیاری، یان نهێنییانەی کە خەوبینەکە هەڵیگرتووە. جانتا نیشانەی ئامادەباشییە؛ ئەگەر هی گەشت بێت واتا گۆڕانی شوێن و قۆناغ، ئەگەر هی دەست بێت واتا پاراستنی نهێنی و دارایی تایبەت.
٢. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: مژدەی وەرگرتنی کارێکی نوێ یان ئامادەکارییە بۆ پڕۆژەی هاوسەرگیری. جانتای پڕ بۆ ئەو وەک "دەستکەوتی دارایی و سەرمایەی داهاتوو" لێکدەدرێتەوە.
خێزاندار: هێمایە بۆ بژێوی خێزان. ئەگەر قورس بوو، واتا ئەرکێکی زۆری لەسەر شانە، بەڵام کڕینی جانتای نوێ مژدەی کرانەوەی دەرگایەکی نوێی ڕزق و ڕۆزییە.
٣. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: نیشانەی پاراستنی کەرامەت و نهێنییەکانە. جانتای جوان وەک "ناوبانگی باش" و هاتنی خواستنێکی شایستە و گونجاو لێکدەدرێتەوە.
خێزاندار: هێمایە بۆ ماڵ و منداڵ و پاراستنی ڕازی خێزان. ئەگەر جانتاکە ڕێکخراو بێت، واتا ژیانی خێزانی جێگیرە و توانای کۆنترۆڵکردنی هەموو ئەرکەکانی هەیە.
٤. کاریگەری بارودۆخ (گریان، پێکەنین، tinuêti)
پێکەنین و کردنەوەی جانتا: مژدەی ئاشکرابوونی هەواڵێکی خۆش و بەدەستهێنانی شتێکە کە ماوەیەکی زۆرە چاوەڕێی دەکات.
گریان بەهۆی ونبوونی جانتاوە: نیشانەی فەرەج و نەمانی کێشەیە؛ ئەو بارە قورسەی لەسەر شانت بوو یان ئەو خەمەی هەڵتگرتبوو، کۆتایی پێ دێت و سوک دەبیت.
تینوێتی و گەڕان بەدوای جانتادا: ئاماژەیە بۆ پێویستی بە سەرچاوەیەکی نوێی هێز، و دۆزینەوەی وەک "تێربوون و جێگیربوون" لێکدەدرێتەوە.
٥. زانیاری زەروور (بارودۆخ و بڕ)
جانتای پڕ لە پارە یان زێڕ: مژدەی خێرێکی گەورە و قازانجێکی چاوەڕواننەکراوە.
جانتای خاڵی: ئاگادارکردنەوەیە لە بەفیڕۆدانی کات؛ پێویستە خەوبینەکە ژیانی پڕ بکات لە ئامانجی ڕاستەقینە.
بڕ (جانتای زۆر):
نیشانەی فرەیی لە سەرچاوەکانی داهات یان هەبوونی چەندین بژاردەی جیاواز لەبەردەم خەوبینەکەدا بۆ داهاتوو.
خەونامەی تەنیا حاجی