لێکدانەوەی تەواوی خەونی: گوند
١. واتای گشتی (ئەرێنی):
گوند لە خەوندا بە گشتی هێمای ئارامی، دەستپێکی نوێ و ڕزقێکی حەڵاڵە. گواستنەوە لە شارەوە بۆ گوندێکی ئاوەدان مژدەیە بۆ ڕزگاربوون لە کێشە و جەنجاڵییەکانی ژیان و گەیشتنە کەناری ئارامی. گوندی پڕ لە دار و ئاو نیشانەی بەرەکەتە لە ماڵ و منداڵ؛ چوونە ناو گوندێکی ئاشناش ئاماژەیە بۆ گەڕانەوەی مافەکان یان چاکبوونی پەیوەندییە کۆنەکان.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە (خراپ):
* گوندی وێران و چۆڵ: هۆشدارییە لە هەستکردن بە تەنیایی، غەریبی یان ڕوودانی وشکەساڵی و کەمیی ڕزق.
* ونکردن لە ناو گوندێکی نامۆدا: ئاماژەیە بۆ سەرلێشێوان و نەبوونی ئامانجێکی ڕوون لە بڕیارە گرنگەکانتدا.
* گوندی تاریک و ترسناک: نیشانەی بوونی دڵەڕاوکێ یان مەترسییەک کە کاریگەری لەسەر سەقامگیریی خێزانەکەت دەبێت.
* دەرچوون لە گوند بەرەو نادیار: ئاماژەیە بۆ لەدەستدانی هەلی ئارامی یان گۆڕانی بارودۆخ بەرەو ناڕەحەتی.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی سەرکەوتنی سادە بەڵام بەردەوامە؛ بۆ پیاوی خێزاندار مژدەی پەروەردەیەکی باشی منداڵەکان و دڵسۆزیی هاوسەرەکەیەتی.
- نەرێنی: دەستبەسەرکران لە گونددا ئاماژەیە بۆ هەستکردن بە بەستراوەیی و نەبوونی دەرفەتی پێشکەوتن لە کاردا.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی داپۆشراوی، حەیا و ڕەوشت بەرزییە؛ بۆ کچانی سەڵت، بینینی گوندێکی جوان نیشانەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێکی دڵسۆز و دوور لە فێڵ.
- نەرێنی: لافاو لە گونددا ئاماژەیە بۆ هەبوونی کێشەیەکی کتوپڕ کە کار دەکاتە سەر ئارامیی ناو ماڵ.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لەسەر بەرزایی گوند: مژدەی بەدەستهێنانی سەرکەوتنێکی گەورەیە کە هەمووان باسی دەکەن و پێگەت بەرز دەبێتەوە.
- گریانی قووڵ کاتێک گوند جێدەهێڵیت: نیشانەی ئەوەیە ناچاریت دەستبەرداری شتێکی خۆشەویست بیت، بەڵام لە داهاتوودا سوودی لێ دەبینیت.
- تینوێتی و دۆزینەوەی مەشکەی ئاو لە دەرگای ماڵێک: ئاماژەیە کە چارەسەری کێشەکانت زۆر سادەیە و لە لایەن کەسێکی سادەوە بۆت جێبەجێ دەکرێت و دڵت ئاو دەخواتەوە.
گوند لە خەوندا بە گشتی هێمای ئارامی، دەستپێکی نوێ و ڕزقێکی حەڵاڵە. گواستنەوە لە شارەوە بۆ گوندێکی ئاوەدان مژدەیە بۆ ڕزگاربوون لە کێشە و جەنجاڵییەکانی ژیان و گەیشتنە کەناری ئارامی. گوندی پڕ لە دار و ئاو نیشانەی بەرەکەتە لە ماڵ و منداڵ؛ چوونە ناو گوندێکی ئاشناش ئاماژەیە بۆ گەڕانەوەی مافەکان یان چاکبوونی پەیوەندییە کۆنەکان.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە (خراپ):
* گوندی وێران و چۆڵ: هۆشدارییە لە هەستکردن بە تەنیایی، غەریبی یان ڕوودانی وشکەساڵی و کەمیی ڕزق.
* ونکردن لە ناو گوندێکی نامۆدا: ئاماژەیە بۆ سەرلێشێوان و نەبوونی ئامانجێکی ڕوون لە بڕیارە گرنگەکانتدا.
* گوندی تاریک و ترسناک: نیشانەی بوونی دڵەڕاوکێ یان مەترسییەک کە کاریگەری لەسەر سەقامگیریی خێزانەکەت دەبێت.
* دەرچوون لە گوند بەرەو نادیار: ئاماژەیە بۆ لەدەستدانی هەلی ئارامی یان گۆڕانی بارودۆخ بەرەو ناڕەحەتی.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی سەرکەوتنی سادە بەڵام بەردەوامە؛ بۆ پیاوی خێزاندار مژدەی پەروەردەیەکی باشی منداڵەکان و دڵسۆزیی هاوسەرەکەیەتی.
- نەرێنی: دەستبەسەرکران لە گونددا ئاماژەیە بۆ هەستکردن بە بەستراوەیی و نەبوونی دەرفەتی پێشکەوتن لە کاردا.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی داپۆشراوی، حەیا و ڕەوشت بەرزییە؛ بۆ کچانی سەڵت، بینینی گوندێکی جوان نیشانەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێکی دڵسۆز و دوور لە فێڵ.
- نەرێنی: لافاو لە گونددا ئاماژەیە بۆ هەبوونی کێشەیەکی کتوپڕ کە کار دەکاتە سەر ئارامیی ناو ماڵ.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لەسەر بەرزایی گوند: مژدەی بەدەستهێنانی سەرکەوتنێکی گەورەیە کە هەمووان باسی دەکەن و پێگەت بەرز دەبێتەوە.
- گریانی قووڵ کاتێک گوند جێدەهێڵیت: نیشانەی ئەوەیە ناچاریت دەستبەرداری شتێکی خۆشەویست بیت، بەڵام لە داهاتوودا سوودی لێ دەبینیت.
- تینوێتی و دۆزینەوەی مەشکەی ئاو لە دەرگای ماڵێک: ئاماژەیە کە چارەسەری کێشەکانت زۆر سادەیە و لە لایەن کەسێکی سادەوە بۆت جێبەجێ دەکرێت و دڵت ئاو دەخواتەوە.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (گ)