پێغەمبەر هاروون (سەلامی خوای لێ بێت)
زمانی پاراوی حەق و پشتیوانی وەفاداری موسا
بۆ ئەوەی لاپەڕەی پێغەمبەر هاروون لە پڕۆژەکەتدا وەک سەرچاوەیەکی دەوڵەمەند دەربکەوێت، لێرەدا کۆمەڵێک زانیاریی ورد و مێژوویی لەسەر ئەم پێغەمبەرە زمانپاراوە دەخەمە ڕوو:
١. ناسنامە و پێگەی خێزانی
ناوەکەی: هاروون کوڕی عیمرانە، برای گەورەی پێغەمبەر موسایە (بە سێ ساڵ لە موسا گەورەتر بوو). دایکی ناوی (یوخابید) بوو. هاروون لەو ساڵەدا لەدایک بوو کە فیرعەون فەرمانی کوشتنی منداڵانی تێدا نەکردبوو، بۆیە بە ئاشکرا گەورە بوو.
٢. بۆچی هاروون بوو بە پێغەمبەر؟
هاروون بەهۆی "دوعای براکەی" بوو بە پێغەمبەر. موسا داوای لە خودا کرد: "وَأَخِي هَارُونُ هُوَ أَفْصَحُ مِنِّي لِسَانًا فَأَرْسِلْهُ مَعِيَ رِدْءًا يُصَدِّقُنِي". ئەمە نیشانەی گەورەترین پیاوەتی و خۆشەویستی برایە بۆ برا.
ڕەهەندە مێژووییە تایبەتەکان
لە شەوی میعراجدا: پێغەمبەر محەمەد ﷺ حەزرەتی هاروونی لە ئاسمانی چوارەمدا بینی. وەسفی دەکات و دەفەرموێت: "پیاوێکم بینی نیوەی ڕیشی سپی و نیوەی ڕەش بوو، ڕیشی هێندە درێژ بوو دەگەیشتە سەر ناوکی."
شێوەی ڕوخسار: پیاوێکی سپی پێستی باڵابەرز بووە. لە ناو بەنی ئیسرائیلدا زۆر خۆشەویست بوو چونکە نەرمونیان و لەسەرخۆ بوو.
هاروون و "وەحی": هاروون تەنها شوێنکەوتوو نەبوو، بەڵکو خودا ڕاستەوخۆ وەحی بۆ دەنارد و "فورقان" بۆ هەردووکیان پێکەوە نێردراوە.
نەوەکانی هاروون: پاسەوانی "تابووتی پەیمان" (تابوت العهد) و پاشماوە پیرۆزەکان سپێردرابوو بە نەوەکانی حەزرەتی هاروون.
٣. هاروون و فیتنەی گوێرەکە (السامري)
کاتێک موسا بۆ وەرگرتنی تەوڕات چوو، هاروون جێنشین بوو. سامری گەلی هەڵخەڵەتاند بە گوێرەکە زێڕینەکە. هاروون هەموو هەوڵێکی دا ڕێگرییان لێ بکات، بەڵام گەلەکەی خەریک بوو بیبکوژن. کاتێک موسا گەڕایەوە، هاروون بە هێمنی و میهرەبانییەوە نێوانیانی ئاسایی کردەوە.
٤. کۆچی دوایی و مەزارگەکەی
هاروون پێش موسا لە بیابانی (تیهـ) کۆچی دوایی کرد. گۆڕەکەی لە سەر لووتکەی کێوێکە لە نزیک شاری (پێترا) لە ئوردن، کە پێی دەوترێت "جبل هارون". مەزارگەکەی سپییە و تا ئێستاش ماوە.