لێکدانەوەی تەواوی خەونی: باوەش
بەپێی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی وەک ئیبن سیرین و نابلوسی، لێکدانەوەی وردی وشەی (باوەش) لە خەوندا کە هێمایە بۆ خۆشەویستی، تەمەن درێژی و سوود وەرگرتن، بەم شێوەیەیە:
١. واتای گشتی
باوەش لە خەوندا هێمایە بۆ تێکەڵبوونی دڵەکان و گۆڕینەوەی سوود. وەک "پەیمانی دڵسۆزی" لێکدەدرێتەوە؛ درێژیی کاتی باوەشەکە ئاماژەیە بۆ درێژیی ئەو پەیوەندییەی کە لە نێوان هەردوو کەسەکەدا هەیە. بە گشتی باوەش نیشانەی ئارامی، پشتگیریکردن و نەمانی کێشە و دوژمنایەتییە.
٢. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: مژدەی هاوسەرگیری یان هاوڕێیەتییەکی قووڵە کە دەبێتە هۆی گۆڕینی ڕەوتی ژیانی. ئەگەر بینی کەسێکی نەناسراو لە باوەش دەگرێت، واتا ڕزقێکی بۆ دێت کە چاوەڕێی نەدەکرد.
خێزاندار: ئاماژەیە بۆ پتەوبوونی پەیوەندیی نێوان خۆی و خێزانەکەی. باوەشکردن بە هاوسەردا نیشانەی متمانەی تەواوە، و باوەشکردن بە منداڵدا هێمایە بۆ دڵسۆزی و ماندووبوون بۆ دابینکردنی داهاتوویەکی گەش بۆیان.
٣. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: نیشانەی پێویستیی دەروونییە بە سۆز و پارێزراوی. ئەگەر بینی کەسێک لە باوەشی دەگرێت، مژدەیە بۆ بیستنی قسەی خۆش و مەدح، یان نزیکبوونەوەی کاتی پێکهێنانی ژیان لەگەڵ کەسێکی دڵسۆز.
خێزاندار: هێمایە بۆ ئاسوودەیی و نەمانی خەم. ئەگەر بینی کەسێکی نزیکی لە باوەش دەگرێت، واتا لەو کەسەوە سوودێکی گەورەی پێ دەگات (چ ماددی بێت یان مەعنەوی).
٤. باوەشکردن بە مردوودا
باوەشێکی کورت: نیشانەی تەمەن درێژیی خەوبینەکە و وەفادارییەتی بۆ مردووەکە لە ڕێگەی دوعا و خێرەوە.
باوەشێکی زۆر درێژ (کە خەوبینەکە نەیەوێت بەری بدات): ئاگادارکردنەوەیە لەوەی کە خەوبینەکە زۆر سەرقاڵی یادی ڕابردووە و پێویستە زیاتر گرنگی بە ئێستا و تەندروستیی خۆی بدات.
٥. کاریگەری هەستەکان (گریان، پێکەنین، تینوێتی)
گریان لە ناو باوەشدا: یەکێکە لە بەهێزترین نیشانەکانی فەرەج (کرانەوەی گرێکان)؛ واتا ئەو خەمەی لە دڵتدایە بەهۆی کەسێکی نزیکەوە کۆتایی دێت و هەستەکان بە سووکی و حەسانەوە دەکات.
پێکەنین و باوەشکردن: مژدەی ئاشتبوونەوەیە لەگەڵ کەسێک کە پێشتر لێی زویر بوویت، یان بیستنی هەواڵێکی خۆش کە دەبێتە هۆی شادیی هەموو لایەک.
تینوێتی و باوەشکردن: ئاماژەیە بۆ پەرۆشیی خەوبینەکە بۆ گەیشتن بە ئارامی، و باوەشەکە مژدەی تێربوون و گەیشتنە بەو هێمنیەی کە بەدوایدا دەگەڕێت.
٦. زانیاری زەروور (تام و بڕ)
هەستکردن بە گەرمی یان ساردیی باوەشەکە:
باوەشێکی گەرم و پڕ سۆز: مژدەی سەرکەوتن، دڵنیایی و ژیانێکی پڕ لە بەرەکەتە.
باوەشێکی سارد: ئاگادارکردنەوەیە لەوەی کە پێویستە خەوبینەکە وریای ئەو کەسانە بێت کە تەنها بۆ بەرژەوەندی لە دەوری کۆبوونەتەوە.
بڕ (یەک یان چەند باوەشێک):
باوەشکردن بە چەند کەسێکدا پێکەوە: نیشانەی کۆبوونەوەیەکی خێزانیی پڕ لە خێر و یەکگرتووییە بۆ ئەنجامدانی کارێکی گەورە.
یەک باوەشی توند: ئاماژەیە بۆ یەک بڕیاری چارەنووسساز یان یەک کەسی تایبەت کە دەبێتە کلیلی بەختەوەریی خەوبینەکە.
١. واتای گشتی
باوەش لە خەوندا هێمایە بۆ تێکەڵبوونی دڵەکان و گۆڕینەوەی سوود. وەک "پەیمانی دڵسۆزی" لێکدەدرێتەوە؛ درێژیی کاتی باوەشەکە ئاماژەیە بۆ درێژیی ئەو پەیوەندییەی کە لە نێوان هەردوو کەسەکەدا هەیە. بە گشتی باوەش نیشانەی ئارامی، پشتگیریکردن و نەمانی کێشە و دوژمنایەتییە.
٢. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: مژدەی هاوسەرگیری یان هاوڕێیەتییەکی قووڵە کە دەبێتە هۆی گۆڕینی ڕەوتی ژیانی. ئەگەر بینی کەسێکی نەناسراو لە باوەش دەگرێت، واتا ڕزقێکی بۆ دێت کە چاوەڕێی نەدەکرد.
خێزاندار: ئاماژەیە بۆ پتەوبوونی پەیوەندیی نێوان خۆی و خێزانەکەی. باوەشکردن بە هاوسەردا نیشانەی متمانەی تەواوە، و باوەشکردن بە منداڵدا هێمایە بۆ دڵسۆزی و ماندووبوون بۆ دابینکردنی داهاتوویەکی گەش بۆیان.
٣. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: نیشانەی پێویستیی دەروونییە بە سۆز و پارێزراوی. ئەگەر بینی کەسێک لە باوەشی دەگرێت، مژدەیە بۆ بیستنی قسەی خۆش و مەدح، یان نزیکبوونەوەی کاتی پێکهێنانی ژیان لەگەڵ کەسێکی دڵسۆز.
خێزاندار: هێمایە بۆ ئاسوودەیی و نەمانی خەم. ئەگەر بینی کەسێکی نزیکی لە باوەش دەگرێت، واتا لەو کەسەوە سوودێکی گەورەی پێ دەگات (چ ماددی بێت یان مەعنەوی).
٤. باوەشکردن بە مردوودا
باوەشێکی کورت: نیشانەی تەمەن درێژیی خەوبینەکە و وەفادارییەتی بۆ مردووەکە لە ڕێگەی دوعا و خێرەوە.
باوەشێکی زۆر درێژ (کە خەوبینەکە نەیەوێت بەری بدات): ئاگادارکردنەوەیە لەوەی کە خەوبینەکە زۆر سەرقاڵی یادی ڕابردووە و پێویستە زیاتر گرنگی بە ئێستا و تەندروستیی خۆی بدات.
٥. کاریگەری هەستەکان (گریان، پێکەنین، تینوێتی)
گریان لە ناو باوەشدا: یەکێکە لە بەهێزترین نیشانەکانی فەرەج (کرانەوەی گرێکان)؛ واتا ئەو خەمەی لە دڵتدایە بەهۆی کەسێکی نزیکەوە کۆتایی دێت و هەستەکان بە سووکی و حەسانەوە دەکات.
پێکەنین و باوەشکردن: مژدەی ئاشتبوونەوەیە لەگەڵ کەسێک کە پێشتر لێی زویر بوویت، یان بیستنی هەواڵێکی خۆش کە دەبێتە هۆی شادیی هەموو لایەک.
تینوێتی و باوەشکردن: ئاماژەیە بۆ پەرۆشیی خەوبینەکە بۆ گەیشتن بە ئارامی، و باوەشەکە مژدەی تێربوون و گەیشتنە بەو هێمنیەی کە بەدوایدا دەگەڕێت.
٦. زانیاری زەروور (تام و بڕ)
هەستکردن بە گەرمی یان ساردیی باوەشەکە:
باوەشێکی گەرم و پڕ سۆز: مژدەی سەرکەوتن، دڵنیایی و ژیانێکی پڕ لە بەرەکەتە.
باوەشێکی سارد: ئاگادارکردنەوەیە لەوەی کە پێویستە خەوبینەکە وریای ئەو کەسانە بێت کە تەنها بۆ بەرژەوەندی لە دەوری کۆبوونەتەوە.
بڕ (یەک یان چەند باوەشێک):
باوەشکردن بە چەند کەسێکدا پێکەوە: نیشانەی کۆبوونەوەیەکی خێزانیی پڕ لە خێر و یەکگرتووییە بۆ ئەنجامدانی کارێکی گەورە.
یەک باوەشی توند: ئاماژەیە بۆ یەک بڕیاری چارەنووسساز یان یەک کەسی تایبەت کە دەبێتە کلیلی بەختەوەریی خەوبینەکە.
خەونامەی تەنیا حاجی