لێکدانەوەی تەواوی خەونی: بەران
بەپێی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی وەک ئیبن سیرین و نابلوسی، لێکدانەوەی وردی وشەی (بەران) کە هێمایە بۆ دەسەڵات, هێز، و سەرکردایەتی، بەم شێوەیەیە:
١. واتای گشتی
بەران لە خەوندا هێمایە بۆ پیاوێکی بەهێز، ئازا، و خاوەن پێگەیەکی بەرز. بەوپێیەی بەران سەرکردەی مێگەلە، بینینی نیشانەی سەرکەوتنە بەسەر ڕکابەرەکاندا و بەدەستهێنانی هێز. هەروەها وەک "قوربانی و ڕزگاربوون" لێکدەدرێتەوە (ئاماژە بە چیرۆکی پێغەمبەر ئیسماعیل)، کە مژدەی ڕزگاربوونە لە بەڵایەکی گەورە.
٢. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: مژدەی بەدەستهێنانی پلەیەکی بەرزە لە کارەکەیدا یان هاوسەرگیری لەگەڵ ئافرەتێکی خاوەن بنەماڵە و شکۆ. نیشانەی ئەوەیە کە دەبێتە خاوەن قسە و بڕیار لە ناو دەوروبەریدا.
خێزاندار: ئاماژەیە بۆ پاراستنی خێزان و نیشاندانی ئازایەتی. ئەگەر بینی بەرانی هەیە، واتا ڕزقێکی زۆر و بەرەکەتێکی گەورە دێتە ژیانییەوە و منداڵێکی دەبێت کە لە داهاتوودا دەبێتە جێگەی شانازی.
٣. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: نیشانەی هاتنی خوازبێنیکارێکی بەهێز، دەوڵەمەند و خاوەن شکۆیە. ئەگەر بەرانەکە سپی بوو، مژدەی دڵخۆشی و هاوسەرگیرییەکی سەرکەوتووە.
خێزاندار: هێمایە بۆ هاوسەرەکەی. ئەگەر بەرانەکە هێمن بوو، نیشانەی خۆشەویستی و جێگیرییە، بەڵام ئەگەر بەرانەکە هێرشی کرد، ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە پێویستە لەگەڵ هاوسەرەکەی زیاتر لەسەرەخۆ بێت.
٤. کاریگەری ڕەنگەکان و قۆچ
بەرانی سپی: باشترین مژدەیە؛ نیشانەی سەرکەوتن، پاکی ئیمان، و ڕزقێکی زۆری حەڵاڵە.
بەرانی ڕەش: ئاماژەیە بۆ هێزێکی یەکجار گەورە یان مامەڵەکردن لەگەڵ کەسێکی خاوەن دەسەڵاتی بەهێز.
بەرانی بێ قۆچ: ئاماژەیە بۆ کەسێکی لاواز یان لەدەستدانی هەندێک لە هێز و دەسەڵات، یان شکانی شکۆمەندی کەسێک.
٥. کاریگەری بارودۆخ (گریان، پێکەنین، تینوێتی)
گریان کاتێک بەرانێک قوربانی دەکەیت: نیشانەی فەرەجێکی زۆر گەورە و کتوپڕە؛ واتا لە خەمێکی یەکجار قورس ڕزگارت دەبێت و خودا قەرەبووی هەموو ئازارەکانت بۆ دەکاتەوە.
پێکەنین و سواربوونی بەران: مژدەی ئەوەیە کە خەوبینەکە دەبێتە سەرکردە یان دەسەڵاتی بەسەر کەسێکی بەهێزدا دەشکێت و کارەکانی بە باشی بەڕێوە دەبات.
تینوێتی و دۆزینەوەی بەران لە کانییەکدا: ئاماژەیە بۆ نزیکبوونەوەی کاتی بەدیهاتنی ئاواتە گەورەکان و وەرگرتنی سوود لە کەسێکی گەورە.
٦. زانیاری زەروور (تام و بڕ)
تام (گەر گۆشتی بەرخەکە خوراو کوڵاو بوو):
تامی خۆش و چەور: مژدەی دەوڵەمەندی و ژیانێکی پڕ لە ڕەفاهییەتە.
تامی ناخۆش یان ڕەق: ئاگادارکردنەوەیە لەوەی کە هەندێک لە سەرکەوتنەکان پێویستیان بە ماندووبوونی زیاتر هەس.
بڕ (یەک یان چەند بەرانێک):
مێگەلە بەران: نیشانەی ساڵێکی پڕ لە خێر و سەرکەوتنی یەک لە دوای یەکە لە هەموو لایەنەکاندا.
یەک بەران: ئاماژەیە بۆ یەک بڕیاری بوێرانە یان یەک کەسی گرنگ کە دێتە ژیانت و دەبێتە هۆی گۆڕانکارییەکی ڕیشەیی.
١. واتای گشتی
بەران لە خەوندا هێمایە بۆ پیاوێکی بەهێز، ئازا، و خاوەن پێگەیەکی بەرز. بەوپێیەی بەران سەرکردەی مێگەلە، بینینی نیشانەی سەرکەوتنە بەسەر ڕکابەرەکاندا و بەدەستهێنانی هێز. هەروەها وەک "قوربانی و ڕزگاربوون" لێکدەدرێتەوە (ئاماژە بە چیرۆکی پێغەمبەر ئیسماعیل)، کە مژدەی ڕزگاربوونە لە بەڵایەکی گەورە.
٢. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: مژدەی بەدەستهێنانی پلەیەکی بەرزە لە کارەکەیدا یان هاوسەرگیری لەگەڵ ئافرەتێکی خاوەن بنەماڵە و شکۆ. نیشانەی ئەوەیە کە دەبێتە خاوەن قسە و بڕیار لە ناو دەوروبەریدا.
خێزاندار: ئاماژەیە بۆ پاراستنی خێزان و نیشاندانی ئازایەتی. ئەگەر بینی بەرانی هەیە، واتا ڕزقێکی زۆر و بەرەکەتێکی گەورە دێتە ژیانییەوە و منداڵێکی دەبێت کە لە داهاتوودا دەبێتە جێگەی شانازی.
٣. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: نیشانەی هاتنی خوازبێنیکارێکی بەهێز، دەوڵەمەند و خاوەن شکۆیە. ئەگەر بەرانەکە سپی بوو، مژدەی دڵخۆشی و هاوسەرگیرییەکی سەرکەوتووە.
خێزاندار: هێمایە بۆ هاوسەرەکەی. ئەگەر بەرانەکە هێمن بوو، نیشانەی خۆشەویستی و جێگیرییە، بەڵام ئەگەر بەرانەکە هێرشی کرد، ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە پێویستە لەگەڵ هاوسەرەکەی زیاتر لەسەرەخۆ بێت.
٤. کاریگەری ڕەنگەکان و قۆچ
بەرانی سپی: باشترین مژدەیە؛ نیشانەی سەرکەوتن، پاکی ئیمان، و ڕزقێکی زۆری حەڵاڵە.
بەرانی ڕەش: ئاماژەیە بۆ هێزێکی یەکجار گەورە یان مامەڵەکردن لەگەڵ کەسێکی خاوەن دەسەڵاتی بەهێز.
بەرانی بێ قۆچ: ئاماژەیە بۆ کەسێکی لاواز یان لەدەستدانی هەندێک لە هێز و دەسەڵات، یان شکانی شکۆمەندی کەسێک.
٥. کاریگەری بارودۆخ (گریان، پێکەنین، تینوێتی)
گریان کاتێک بەرانێک قوربانی دەکەیت: نیشانەی فەرەجێکی زۆر گەورە و کتوپڕە؛ واتا لە خەمێکی یەکجار قورس ڕزگارت دەبێت و خودا قەرەبووی هەموو ئازارەکانت بۆ دەکاتەوە.
پێکەنین و سواربوونی بەران: مژدەی ئەوەیە کە خەوبینەکە دەبێتە سەرکردە یان دەسەڵاتی بەسەر کەسێکی بەهێزدا دەشکێت و کارەکانی بە باشی بەڕێوە دەبات.
تینوێتی و دۆزینەوەی بەران لە کانییەکدا: ئاماژەیە بۆ نزیکبوونەوەی کاتی بەدیهاتنی ئاواتە گەورەکان و وەرگرتنی سوود لە کەسێکی گەورە.
٦. زانیاری زەروور (تام و بڕ)
تام (گەر گۆشتی بەرخەکە خوراو کوڵاو بوو):
تامی خۆش و چەور: مژدەی دەوڵەمەندی و ژیانێکی پڕ لە ڕەفاهییەتە.
تامی ناخۆش یان ڕەق: ئاگادارکردنەوەیە لەوەی کە هەندێک لە سەرکەوتنەکان پێویستیان بە ماندووبوونی زیاتر هەس.
بڕ (یەک یان چەند بەرانێک):
مێگەلە بەران: نیشانەی ساڵێکی پڕ لە خێر و سەرکەوتنی یەک لە دوای یەکە لە هەموو لایەنەکاندا.
یەک بەران: ئاماژەیە بۆ یەک بڕیاری بوێرانە یان یەک کەسی گرنگ کە دێتە ژیانت و دەبێتە هۆی گۆڕانکارییەکی ڕیشەیی.
خەونامەی تەنیا حاجی