لێکدانەوەی تەواوی خەونی: حەوا (دایکی مرۆڤایەتی)
١. واتای گشتی (ئەرێنی):
بینینی دایە حەوا هێمایە بۆ "بەرەکەت، زۆربوونی نەوە، و قازانجی گەورە لە زەوی و کشتوکاڵدا". ئاماژەیە بۆ گەڕانەوەی ئارامی بۆ ناو ماڵ و چاکبوونی پەیوەندییەکان. بۆ ئافرەتان، نیشانەی بەرزبوونەوەی پلە و پایە و ڕێزێکی تایبەتە لەناو خێزان و کۆمەڵگەدا.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* حەوا بە دڵتەنگی: ئاگادارکردنەوەیە لە دوژمنایەتی یان کەوتنە ناو فێڵێکی هاوشێوەی فێڵی مار کە دەبێتە هۆی زیان و دوورکەوتنەوە لە ئارامی.
* دوورکەوتنەوە لە حەوا: نیشانەی پچڕانی پەیوەندی خزمایەتی یان لەدەستدانی پشتگیریی گەورەی خێزانە.
* حەوا بە ڕووتی: ئاماژەیە بۆ ئاشکرابوونی نهێنییەکی کۆن یان هەستکردن بە شەرمەزاری لە کارێکی ڕابردوودا.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی گەیشتنە بە سەرکەوتن لە ڕێگەی ئافرەتێکی ژیانییەوە (دایک، هاوسەر، یان خوشک). دانیشتن لە تەنیشتی واتا ژیانێکی پڕ لە ئارامی.
- نەرێنی: تووڕەیی حەوا ئاگادارکردنەوەیە لەوەی خەوبینەکە غەدری لە ئافرەتێک کردووە و دەبێت حەقەکەی بۆ بگێڕێتەوە.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: بۆ سەڵت مژدەی هاوسەرگیری و دایکایەتییە. بۆ خێزاندار نیشانەی دووگیانی و بوونی منداڵێکی پڕ بەرەکەتە کە دەبێتە جێگەی شانازی.
- نەرێنی: ئەگەر حەوا قسەی لەگەڵ نەکرد، ئاماژەیە بۆ لادان لە نەریتە باشەکانی خێزان و پێویستی بە پێداچوونەوە بە ڕەفتارەکاندا هەیە.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لەگەڵ حەوا: مژدەی خێرێکی زۆر و کتوپڕە کە بەرەکەت دەخاتە ناو هەموو کایەکانی ژیانی خەوبینەکەوە.
- گریان لە ئامێزی حەوا: نیشانەی پێویستی بە سۆزە، و مژدەی ئەوەیە دڵنەواییەکی گەورە لە لایەن خوداوە بۆ دڵت دێت.
- تینوێتی و بینی حەوا: ئاماژەیە بۆ گەڕان بەدوای "ڕەسەنایەتی و گەڕانەوە بۆ سەرەتاکان" بۆ ڕێکخستنەوەی ژیان.
بینینی دایە حەوا هێمایە بۆ "بەرەکەت، زۆربوونی نەوە، و قازانجی گەورە لە زەوی و کشتوکاڵدا". ئاماژەیە بۆ گەڕانەوەی ئارامی بۆ ناو ماڵ و چاکبوونی پەیوەندییەکان. بۆ ئافرەتان، نیشانەی بەرزبوونەوەی پلە و پایە و ڕێزێکی تایبەتە لەناو خێزان و کۆمەڵگەدا.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* حەوا بە دڵتەنگی: ئاگادارکردنەوەیە لە دوژمنایەتی یان کەوتنە ناو فێڵێکی هاوشێوەی فێڵی مار کە دەبێتە هۆی زیان و دوورکەوتنەوە لە ئارامی.
* دوورکەوتنەوە لە حەوا: نیشانەی پچڕانی پەیوەندی خزمایەتی یان لەدەستدانی پشتگیریی گەورەی خێزانە.
* حەوا بە ڕووتی: ئاماژەیە بۆ ئاشکرابوونی نهێنییەکی کۆن یان هەستکردن بە شەرمەزاری لە کارێکی ڕابردوودا.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی گەیشتنە بە سەرکەوتن لە ڕێگەی ئافرەتێکی ژیانییەوە (دایک، هاوسەر، یان خوشک). دانیشتن لە تەنیشتی واتا ژیانێکی پڕ لە ئارامی.
- نەرێنی: تووڕەیی حەوا ئاگادارکردنەوەیە لەوەی خەوبینەکە غەدری لە ئافرەتێک کردووە و دەبێت حەقەکەی بۆ بگێڕێتەوە.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: بۆ سەڵت مژدەی هاوسەرگیری و دایکایەتییە. بۆ خێزاندار نیشانەی دووگیانی و بوونی منداڵێکی پڕ بەرەکەتە کە دەبێتە جێگەی شانازی.
- نەرێنی: ئەگەر حەوا قسەی لەگەڵ نەکرد، ئاماژەیە بۆ لادان لە نەریتە باشەکانی خێزان و پێویستی بە پێداچوونەوە بە ڕەفتارەکاندا هەیە.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لەگەڵ حەوا: مژدەی خێرێکی زۆر و کتوپڕە کە بەرەکەت دەخاتە ناو هەموو کایەکانی ژیانی خەوبینەکەوە.
- گریان لە ئامێزی حەوا: نیشانەی پێویستی بە سۆزە، و مژدەی ئەوەیە دڵنەواییەکی گەورە لە لایەن خوداوە بۆ دڵت دێت.
- تینوێتی و بینی حەوا: ئاماژەیە بۆ گەڕان بەدوای "ڕەسەنایەتی و گەڕانەوە بۆ سەرەتاکان" بۆ ڕێکخستنەوەی ژیان.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (ح)