ئیسلام و زانست
نهێنییە گەردوونناسییەکان و فراوانبوونی گەردوون
پەیوەندی نێوان ئیسلام و زانست پەیوەندییەکی تەواوکارییە، چونکە قورئانی پیرۆز تەنها کتێبێکی پەرستش نییە، بەڵکو نەخشەرێگەیەکە کە مرۆڤ هان دەدات بۆ تێڕامان لە وردکارییەکانی دروستکراوانی خودا. لە سەردەمێکدا کە جیهان لە تاریکی نەفامیدا نقوم ببوو، قورئان ئاماژەی بە ڕاستیگەلێکی گەردوونی دا کە تەنها لە سەدەی ڕابردوودا لە ڕێگەی تێلسکۆپە پێشکەوتووەکان و بیرکارییە ئاڵۆزەکانەوە سەلمێنراون.
١. گەردوون لە خاڵێکی یەکگرتووەوە (تەقینەوە گەورەکە)
زانستی نوێ (تێۆری Big Bang) دەڵێت گەردوون هەمووی یەک پارچە یان یەک خاڵ بووە و دواتر لێک جیا بوونەتەوە.
بەڵگەی قورئانی:
«أَوَلَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا...»
٢. فراوانبوونی بەردەوامی گەردوون
«وَالسَّمَاءَ بَنَيْنَاهَا بِأَيْدٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ» وشەی "لَمُوسِعُونَ" واتا و سیفەتی "بەردەوامی" دەبەخشێت.
٣. پارێزراوی ئاسمان و بەرگەهەوا
«وَجَعَلْنَا السَّمَاءَ سَقْفًا مَّحْفُوظًا»
٤. جووڵەی هەموو تەنەکان
«وَكُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ»
وەسفی دەسەڵاتی خودا:
فراوانبوونی ئەم گەردوونە بێ کۆتاییە و ڕێکخستنی جووڵەی گەلەئەستێرەکان، گەورەترین نیشانەی دەسەڵاتی ئەو زاتەیە کە هیچ شتێک لە زەوی و ئاسماندا لێی پۆشراو نییە. ئەو خودایەی کە ئاسمانی بەبێ کۆڵەکە ڕاگرتووە و کردوویەتی بە قەڵغانێکی پارێزەر بۆ ژیان، بە تەنها شایەنی پەرستن و تێڕامانە. هەموو دۆزینەوەیەکی نوێی مرۆڤ لە قووڵایی بۆشایی ئاسماندا، تەنها پەردە لەسەر گۆشەیەکی بچووک لە حیکمەت و توانای بێ سنووری پەروەردگار لادەبات.