لێکدانەوەی تەواوی خەونی: نێرگز
١. واتای گشتی (جوانی و کاتی بوون):
نێرگز لە خەوندا هێمای ئافرەتێکی جوان، منداڵێکی نازدار، یان خۆشییەکی کاتییە. چونکە نێرگز تەمەنی کورتە، زۆرجار وەک ئاماژەیەک بۆ ئەو دڵخۆشییانە لێکدەدرێتەوە کە پێویستە لە کاتی خۆیدا چێژیان لێ ببینی. هەروەها نیشانەی ناوبانگی باش و بۆنخۆشی ڕەوشتی خەوبینەکەیە لە ناو خەڵکدا.
٢. لایەنی ئەرێنی و مژدە:
* بینینی نێرگز لە باخچەدا: مژدەی بەدەستهێنانی پۆستێکی بەرز یان بەدەستهێنانی خۆشەویستی و متمانەیەکی زۆرە لە لایەن خەڵکەوە.
* بۆنکردنی نێرگز: نیشانەی بیستنی مەدح و سەنا و قسەی خۆشە؛ واتا خەڵک بە ڕێز و چاکە ناوت دەهێنن.
* چاندنی نێرگز: ئاماژەیە بۆ ئەنجامدانی کارێکی خێر یان بوون بە خاوەنی منداڵێکی ساڵح و جوان کە دەبێتە هۆی شادی دڵت.
* دیاری کردنی نێرگز: مژدەی ئاشتبوونەوە و کۆتاییهاتنی کێشەکانە؛ واتا دڵەکان لە کینە و کدۆرت پاک دەبنەوە.
٣. لایەنی نەرێنی و وریاکەرەوە (خراپ):
* لێکردنەوە و ژاکانی نێرگز: ئاگادارکردنەوەیە لە لەدەستدانی خۆشییەکی کتوپڕ یان ساردبوونەوەی پەیوەندییەکی ناسک کە پێویستی بە گرنگیپێدان هەبوو.
* نێرگزی زەرد و سیس: ئاماژەیە بۆ بوونی حەسوودی یان ماندووبوونێکی جەستەیی سووک کە بەم زووانە تێدەپەڕێت.
* فڕێدانی نێرگز: نیشانەی پشتگوێخستنی کەسێکی دڵسۆز یان دەرفەتێکی زێڕینە کە دواتر پەشیمانی بەدوادایە.
٤. بۆ پیاو و ئافرەت:
- بۆ پیاو: نیشانەی بوونی ئافرەتێکی بەڕێز و میهرەبانە لە ژیانیدا؛ گوزارشت لە گەشە کردن و ئارامی لایەنی سۆزداری دەکات.
- بۆ ئافرەت: مژدەی جوانی و سەرنجڕاکێشییە؛ بۆ کچانی سەڵت، نیشانەی داواکارێکی ناسک و شیاوە.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و گرتنی چەپکە نێرگز: مژدەی خۆشییەکی کتوپڕ و گەشەیەکی نوێیە لە ژیاندا کە دڵت بەو بەهارە شاد دەبێت.
- گریانی قووڵ و بۆنی نێرگز: نیشانەی بیری قووڵی ڕابردوو و کەسە ئازیزەکانە، بەڵام بۆنەکە ئارامیی دڵت دەداتەوە.
- تینوێتی و نێرگز لە ناو پەرداخێ ئاودا: یەکێکە لە جوانترین دیمەنەکان؛ واتا جوانیی ژیانت بەهۆی پاکیی دڵتەوە پارێزراوە و دڵت ئاو دەخواتەوە.
نێرگز لە خەوندا هێمای ئافرەتێکی جوان، منداڵێکی نازدار، یان خۆشییەکی کاتییە. چونکە نێرگز تەمەنی کورتە، زۆرجار وەک ئاماژەیەک بۆ ئەو دڵخۆشییانە لێکدەدرێتەوە کە پێویستە لە کاتی خۆیدا چێژیان لێ ببینی. هەروەها نیشانەی ناوبانگی باش و بۆنخۆشی ڕەوشتی خەوبینەکەیە لە ناو خەڵکدا.
٢. لایەنی ئەرێنی و مژدە:
* بینینی نێرگز لە باخچەدا: مژدەی بەدەستهێنانی پۆستێکی بەرز یان بەدەستهێنانی خۆشەویستی و متمانەیەکی زۆرە لە لایەن خەڵکەوە.
* بۆنکردنی نێرگز: نیشانەی بیستنی مەدح و سەنا و قسەی خۆشە؛ واتا خەڵک بە ڕێز و چاکە ناوت دەهێنن.
* چاندنی نێرگز: ئاماژەیە بۆ ئەنجامدانی کارێکی خێر یان بوون بە خاوەنی منداڵێکی ساڵح و جوان کە دەبێتە هۆی شادی دڵت.
* دیاری کردنی نێرگز: مژدەی ئاشتبوونەوە و کۆتاییهاتنی کێشەکانە؛ واتا دڵەکان لە کینە و کدۆرت پاک دەبنەوە.
٣. لایەنی نەرێنی و وریاکەرەوە (خراپ):
* لێکردنەوە و ژاکانی نێرگز: ئاگادارکردنەوەیە لە لەدەستدانی خۆشییەکی کتوپڕ یان ساردبوونەوەی پەیوەندییەکی ناسک کە پێویستی بە گرنگیپێدان هەبوو.
* نێرگزی زەرد و سیس: ئاماژەیە بۆ بوونی حەسوودی یان ماندووبوونێکی جەستەیی سووک کە بەم زووانە تێدەپەڕێت.
* فڕێدانی نێرگز: نیشانەی پشتگوێخستنی کەسێکی دڵسۆز یان دەرفەتێکی زێڕینە کە دواتر پەشیمانی بەدوادایە.
٤. بۆ پیاو و ئافرەت:
- بۆ پیاو: نیشانەی بوونی ئافرەتێکی بەڕێز و میهرەبانە لە ژیانیدا؛ گوزارشت لە گەشە کردن و ئارامی لایەنی سۆزداری دەکات.
- بۆ ئافرەت: مژدەی جوانی و سەرنجڕاکێشییە؛ بۆ کچانی سەڵت، نیشانەی داواکارێکی ناسک و شیاوە.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و گرتنی چەپکە نێرگز: مژدەی خۆشییەکی کتوپڕ و گەشەیەکی نوێیە لە ژیاندا کە دڵت بەو بەهارە شاد دەبێت.
- گریانی قووڵ و بۆنی نێرگز: نیشانەی بیری قووڵی ڕابردوو و کەسە ئازیزەکانە، بەڵام بۆنەکە ئارامیی دڵت دەداتەوە.
- تینوێتی و نێرگز لە ناو پەرداخێ ئاودا: یەکێکە لە جوانترین دیمەنەکان؛ واتا جوانیی ژیانت بەهۆی پاکیی دڵتەوە پارێزراوە و دڵت ئاو دەخواتەوە.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (ن)