لێکدانەوەی تەواوی خەونی: شەهید
١. واتای گشتی (ئەرێنی):
بینینی شەهید لە خەوندا مژدەی سەرکەوتن، پلەبەرزی و گەیشتنە بە ئامانجە گەورەکان. زەردەخەنەی شەهید نیشانەی ڕەزامەندی خودا و باشبوونی کۆتایی کارەکانتە. قسەکردن لەگەڵ شەهیدێک بە واتای بیستنی هەواڵێکی ڕاست و دروست دێت کە گۆڕانکاری لە ژیانتدا دەکات، هەروەها نیشانەی زیندووبوونەوەی هیوا و نەمانی ناخۆشییەکانە لە ژیانی خەوبینەکەدا.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* شەهیدێکی خەمبار یان گریان: هۆشدارییە لەوەی خەوبینەکە خەریکە لە ڕێگای ڕاست لادەدات یان پەیمانێکی گرنگی فەرامۆش کردووە.
* شەڕکردن و شەهید نەبوون (مانەوە بە برینداری): ئاماژەیە بۆ ماندووبوونێکی زۆر لە پێناو شتێکدا کە ڕەنگە لە کۆتاییدا سوودێکی ئەوتۆی بۆت نەبێت.
* مردنی شەهیدێک بۆ جاری دووەم: نیشانەی لەدەستدانی هیوا یان دووبارەبوونەوەی خەمێکی کۆنە کە دڵت ئازار دەداتەوە.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی بەدەستهێنانی ناوبانگی باش و سەرکەوتنە بەسەر ڕکابەرەکاندا؛ ئەگەر ببینێت خۆی بووە بە شەهید، واتا لە کارەکەیدا دەگاتە بەرزترین پلە.
- نەرێنی: تووڕەیی شەهید لە پیاو، ئاماژەیە بۆ بوونی کەموکوڕی لە ئەنجامدانی ئەرکە ئایینی یان خێزانییەکاندا.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی سەرفرازی و ڕێزە لە ناو خەڵکدا؛ بۆ سەڵت، بینینی شەهید نیشانەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێکی خاوەن ڕەوشت و ئیمان کە دەبێتە پارێزەری.
- نەرێنی: گریان بۆ شەهیدێکی نەناسراو ئاماژەیە بۆ هەستکردن بە پەشیمانییەکی قووڵ لەسەر کارێکی ڕابردوو.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و خواردن لەگەڵ شەهید: مژدەی ڕزقێکی حەڵاڵ و بێ وێنەیە کە بەرەکەت و خێر دەخاتە ناو تەواوی ماڵەکەتەوە.
- گریانی قووڵ بۆ شەهیدبوونی کەسێکی نزیک: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە زۆر پێویستی بە پشتگیرییە و هەست دەکات کۆڵەکەیەکی گرنگ لە ژیانیدا ون کردووە.
- تینوێتی و وەرگرتنی جامێک ئاو لە شەهیدەوە: یەکێکە لە مژدە هەرە گەورەکان؛ ئاماژەیە بۆ تینوێتی "هیدایەت و ئارامی"، و ئەو ئاوە مژدەی کۆتاییهاتنی هەموو خەمەکان و شادبوونی دڵە.
بینینی شەهید لە خەوندا مژدەی سەرکەوتن، پلەبەرزی و گەیشتنە بە ئامانجە گەورەکان. زەردەخەنەی شەهید نیشانەی ڕەزامەندی خودا و باشبوونی کۆتایی کارەکانتە. قسەکردن لەگەڵ شەهیدێک بە واتای بیستنی هەواڵێکی ڕاست و دروست دێت کە گۆڕانکاری لە ژیانتدا دەکات، هەروەها نیشانەی زیندووبوونەوەی هیوا و نەمانی ناخۆشییەکانە لە ژیانی خەوبینەکەدا.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* شەهیدێکی خەمبار یان گریان: هۆشدارییە لەوەی خەوبینەکە خەریکە لە ڕێگای ڕاست لادەدات یان پەیمانێکی گرنگی فەرامۆش کردووە.
* شەڕکردن و شەهید نەبوون (مانەوە بە برینداری): ئاماژەیە بۆ ماندووبوونێکی زۆر لە پێناو شتێکدا کە ڕەنگە لە کۆتاییدا سوودێکی ئەوتۆی بۆت نەبێت.
* مردنی شەهیدێک بۆ جاری دووەم: نیشانەی لەدەستدانی هیوا یان دووبارەبوونەوەی خەمێکی کۆنە کە دڵت ئازار دەداتەوە.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی بەدەستهێنانی ناوبانگی باش و سەرکەوتنە بەسەر ڕکابەرەکاندا؛ ئەگەر ببینێت خۆی بووە بە شەهید، واتا لە کارەکەیدا دەگاتە بەرزترین پلە.
- نەرێنی: تووڕەیی شەهید لە پیاو، ئاماژەیە بۆ بوونی کەموکوڕی لە ئەنجامدانی ئەرکە ئایینی یان خێزانییەکاندا.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی سەرفرازی و ڕێزە لە ناو خەڵکدا؛ بۆ سەڵت، بینینی شەهید نیشانەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێکی خاوەن ڕەوشت و ئیمان کە دەبێتە پارێزەری.
- نەرێنی: گریان بۆ شەهیدێکی نەناسراو ئاماژەیە بۆ هەستکردن بە پەشیمانییەکی قووڵ لەسەر کارێکی ڕابردوو.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و خواردن لەگەڵ شەهید: مژدەی ڕزقێکی حەڵاڵ و بێ وێنەیە کە بەرەکەت و خێر دەخاتە ناو تەواوی ماڵەکەتەوە.
- گریانی قووڵ بۆ شەهیدبوونی کەسێکی نزیک: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە زۆر پێویستی بە پشتگیرییە و هەست دەکات کۆڵەکەیەکی گرنگ لە ژیانیدا ون کردووە.
- تینوێتی و وەرگرتنی جامێک ئاو لە شەهیدەوە: یەکێکە لە مژدە هەرە گەورەکان؛ ئاماژەیە بۆ تینوێتی "هیدایەت و ئارامی"، و ئەو ئاوە مژدەی کۆتاییهاتنی هەموو خەمەکان و شادبوونی دڵە.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (ش)