لێکدانەوەی تەواوی خەونی: سەربان
١. واتای گشتی (ئەرێنی):
سەربان هێمای سەرکەوتن و گەیشتنە بە لوتکە. وەستان لەسەر سەربانێکی پان و خاوێن مژدەی بەرزبوونەوەی پێگە و ڕێزە لە ناو خەڵکدا. دانیشتن لەسەر سەربان لە کاتێکی خۆشدا نیشانەی ئارامی دڵ و کۆتاییهاتنی کێشەکانە. ئەگەر بۆ ڕزگاربوون ڕاکەیتە سەر سەربان، واتا لە تەنگانەیەکی گەورە لە ژیانتدا ڕزگارت دەبێت.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* کەوتنە خوارەوە لە سەربان: هۆشدارییەکی توندە لە تێکشکان، لەدەستدانی پلە و پایە، یان ڕوودانی گۆڕانکارییەکی کتوپڕی ناخۆش.
* سەربانی لرزۆک یان درزبردوو: ئاماژەیە بۆ نەبوونی هەستی ئاسایش لە ناو خێزان و مەترسی لەسەر سەرچاوەی بژێوی.
* وەستان لەسەر لێوار: نیشانەی سەرکێشییەکی مەترسیدارە؛ تۆ لەسەر هێڵێکی زۆر باریکیت لە نێوان سەرکەوتن و شکستدا.
* تکانی ئاو (تەقین): ئاماژەیە بۆ خەم و پەژارەیەک کە دەچێتە ناو ماڵەکەت، یان نیشانەی کێشەی تەندروستییە.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی سەرکردایەتی و پاراستنی خێزانە؛ دروستکردنی سەربان واتا بنیاتنانی داهاتوویەکی بەهێز.
- نەرێنی: ڕاکردن لەسەر سەربانێکی نامۆ ئاماژەیە بۆ تێوەگلان لە کێشەی خەڵکی تر کە زیانت پێ دەگەیەنێت.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی ناوبانگی باش و بەرزبوونەوەی ڕێزە لای هاوسەر؛ بۆ سەڵت نیشانەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێکی خاوەن دەسەڵات.
- نەرێنی: ڕووخانی سەربان لە ژێر پێدا ئاماژەیە بۆ لەدەستدانی پشت و پەنا یان ڕوودانی کێشە بۆ گەورەی ماڵ.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و سەیرکردنی ئاسمان: مژدەی بەدیهاتنی ئاواتە مەحاڵەکانە؛ گەیشتوویتەتە لوتکەیەک کە هەموو شتێک ڕوونە بۆت.
- گریانی قووڵ لەسەر سەربانی چۆڵ: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە هەست بە تەنیاییەکی کوشندە دەکات و وا دەزانێت کەس لێی تێناگات.
- تینوێتی و گەڕان بەدوای ئاودا: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "سەرکەوتن"؛ بەڵام کاتێک دەگەیتە لوتکە هەست دەکەیت هێشتا شتێکت کەمە.
سەربان هێمای سەرکەوتن و گەیشتنە بە لوتکە. وەستان لەسەر سەربانێکی پان و خاوێن مژدەی بەرزبوونەوەی پێگە و ڕێزە لە ناو خەڵکدا. دانیشتن لەسەر سەربان لە کاتێکی خۆشدا نیشانەی ئارامی دڵ و کۆتاییهاتنی کێشەکانە. ئەگەر بۆ ڕزگاربوون ڕاکەیتە سەر سەربان، واتا لە تەنگانەیەکی گەورە لە ژیانتدا ڕزگارت دەبێت.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* کەوتنە خوارەوە لە سەربان: هۆشدارییەکی توندە لە تێکشکان، لەدەستدانی پلە و پایە، یان ڕوودانی گۆڕانکارییەکی کتوپڕی ناخۆش.
* سەربانی لرزۆک یان درزبردوو: ئاماژەیە بۆ نەبوونی هەستی ئاسایش لە ناو خێزان و مەترسی لەسەر سەرچاوەی بژێوی.
* وەستان لەسەر لێوار: نیشانەی سەرکێشییەکی مەترسیدارە؛ تۆ لەسەر هێڵێکی زۆر باریکیت لە نێوان سەرکەوتن و شکستدا.
* تکانی ئاو (تەقین): ئاماژەیە بۆ خەم و پەژارەیەک کە دەچێتە ناو ماڵەکەت، یان نیشانەی کێشەی تەندروستییە.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی سەرکردایەتی و پاراستنی خێزانە؛ دروستکردنی سەربان واتا بنیاتنانی داهاتوویەکی بەهێز.
- نەرێنی: ڕاکردن لەسەر سەربانێکی نامۆ ئاماژەیە بۆ تێوەگلان لە کێشەی خەڵکی تر کە زیانت پێ دەگەیەنێت.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی ناوبانگی باش و بەرزبوونەوەی ڕێزە لای هاوسەر؛ بۆ سەڵت نیشانەی هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێکی خاوەن دەسەڵات.
- نەرێنی: ڕووخانی سەربان لە ژێر پێدا ئاماژەیە بۆ لەدەستدانی پشت و پەنا یان ڕوودانی کێشە بۆ گەورەی ماڵ.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و سەیرکردنی ئاسمان: مژدەی بەدیهاتنی ئاواتە مەحاڵەکانە؛ گەیشتوویتەتە لوتکەیەک کە هەموو شتێک ڕوونە بۆت.
- گریانی قووڵ لەسەر سەربانی چۆڵ: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە هەست بە تەنیاییەکی کوشندە دەکات و وا دەزانێت کەس لێی تێناگات.
- تینوێتی و گەڕان بەدوای ئاودا: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "سەرکەوتن"؛ بەڵام کاتێک دەگەیتە لوتکە هەست دەکەیت هێشتا شتێکت کەمە.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (س)