لێکدانەوەی تەواوی خەونی: ئاگر
بابەتی (ئاگر) یەکێکە لەو خەونانەی کە زۆرترین لێکدانەوەی جیاواز هەڵدەگرێت، چونکە هەم نیشانەی سزا و ترسە، هەم نیشانەی ڕێنمایی و ڕزق و دەسەڵاتە. لێرەدا بە وردی بۆت دادەڕێژم:
١. مانی گشتی (General Interpretation)
بەپێی بنەماکانی ئیبن کەسیر، ئاگر لە قورئاندا هەم بۆ سزا هاتووە (وەک ئاگری دۆزەخ) و هەم بۆ سوود و ڕێنمایی (وەک ئەو ئاگرەی پێغەمبەر موسا بۆی چوو). لە خەوننامەکاندا:
ئەگەر ئاگرەکە بۆ سوودبێ (ڕووناکی یان لێنان)، نیشانەی زانست و هیدایەتە.
ئەگەر بۆ سووتان و زیان بێت، نیشانەی فیتنە، جەنگ، یان گوناهە.
بینینی دووکەڵ لەگەڵ ئاگردا، گەورەیی ئەو ترس و ناخۆشییە نیشان دەدات کە ڕوو دەدات.
٢. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار)
پیاوی سەڵت:
ئەگەر بینی ئاگر لە دەستیدایە، نیشانەی ئەوەیە کە دەسەڵات یان کارێکی گەورەی دەست دەکەوێت.
ئەگەر بینی ئاگر دەکوژێنێتەوە، نیشانەی ئەوەیە کە کێشەیەکی گەورە لە ناوچەکەی یان خێزانەکەیدا کۆتایی پێ دەهێنێت.
سووتانی جلوبەرگەکەی نیشانەی دوژمنایەتییە لەگەڵ کەسانی نزیک.
پیاوی خێزاندار:
بینینی ئاگر لەناو کورەی ماڵەکەیدا نیشانەی پیت و بەرەکەت و ڕزقە.
ئەگەر بینی ئاگرەکە ماڵەکەی دەسووتێنێت، ئاگادارکردنەوەیە لە کێشەی خێزانی یان ماڵی حەرام.
ئاگر بێ دووکەڵ نیشانەی نزیکبوونەوەیە لە کەسانی خاوەن دەسەڵات بۆ جێبەجێکردنی کارەکانی.
٣. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار)
کچی سەڵت:
ئاگرێکی گەش و بێ دووکەڵ مژدەی هاوسەرگیرییەکی نزیکە.
ئەگەر بینی ئاگرەکە دەی سووتێنێت، نیشانەی سەرکەوتنێکی گەورەیە کە دوای ماندووبوون دێت.
پەرستنی ئاگر (خودا پەنا بدات) نیشانەی تەمەڵی و دوورکەوتنەوە لە عیبادەتە.
ئافرەتی خێزاندار:
ئاگرێکی هێمن لە چێشتخانەدا نیشانەی دووگیانییە.
ئەگەر بینی ئاگر لە ناو دڵیدایە، نیشانەی ئازاری دابڕان یان غیرەیەکی زۆرە بۆ هاوسەرەکەی.
دەرچوونی ئاگر لە ماڵ بەبێ دووکەڵ، نیشانەی سەفەرکردنە بۆ حەج یان عەمرە.
٤. کاریگەری ڕەنگەکان و جۆرەکان
ئاگری سپی (ڕووناکی): نیشانەی زانست، سەرکەوتن و هیدایەتە.
ئاگری سوور و گەش: نیشانەی هێز و ورە و وزەیە، بەڵام ئەگەر ترسناک بوو نیشانەی شەڕە.
ئاگری زەرد: نیشانەی نەخۆشی یان حەسادەتە (ئیرەیی).
ئاگری ڕەش: نیشانەی گوناهی گەورە یان سزایەکی توندە (ئاماژەیە بۆ ئاگری دۆزەخ).
٥. کاریگەری بارودۆخ
تینوێتی و گەرمای ئاگر: ئەگەر لەبەر سەرما خۆی بە ئاگر گەرم کردەوە، نیشانەی دەوڵەمەندبوونە دوای هەژاری.
گریان لەبەردەم ئاگردا: نیشانەی پەشیمانبوونەوەیە لە هەڵەیەک و گەڕانەوە بۆ لای خودا.
پێکەنین و یاری بە ئاگر: نیشانەی بێباکی و سەرکێشییە لە کارە مەترسیدارەکاندا.
سووتانی دەست: نیشانەی ئەوەیە کە کەسەکە لە کارەکەیدا دادپەروەر نییە یان شایەتی ناحەق دەدات.
خواردنی ئاگر: نیشانەی خواردنی ماڵی هەتیوە یان قازانجی حەرام.
زانیاری زەروور بۆ بەرنامەکەت
ئاگر کوژانەوە: ئەگەر بایەک یان بارانێک ئاگرەکەی کوژاندەوە، نیشانەی شکستە لە پلانێکدا. بەڵام ئەگەر خۆت کواژاندتەوە بۆ ڕێگری لە زیان، نیشانەی داناییە.
کەوتنە ناو ئاگر: ئەگەر سووتا و ئازاری چەشت، نیشانەی ناخۆشییە، بەڵام ئەگەر تێی کەوت و نەسووتا (وەک چیرۆکی ئیبراهیم سەلامی خوای لێ بێت)، نیشانەی سەرکەوتنی گەورەیە بەسەر دوژمندا.
١. مانی گشتی (General Interpretation)
بەپێی بنەماکانی ئیبن کەسیر، ئاگر لە قورئاندا هەم بۆ سزا هاتووە (وەک ئاگری دۆزەخ) و هەم بۆ سوود و ڕێنمایی (وەک ئەو ئاگرەی پێغەمبەر موسا بۆی چوو). لە خەوننامەکاندا:
ئەگەر ئاگرەکە بۆ سوودبێ (ڕووناکی یان لێنان)، نیشانەی زانست و هیدایەتە.
ئەگەر بۆ سووتان و زیان بێت، نیشانەی فیتنە، جەنگ، یان گوناهە.
بینینی دووکەڵ لەگەڵ ئاگردا، گەورەیی ئەو ترس و ناخۆشییە نیشان دەدات کە ڕوو دەدات.
٢. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار)
پیاوی سەڵت:
ئەگەر بینی ئاگر لە دەستیدایە، نیشانەی ئەوەیە کە دەسەڵات یان کارێکی گەورەی دەست دەکەوێت.
ئەگەر بینی ئاگر دەکوژێنێتەوە، نیشانەی ئەوەیە کە کێشەیەکی گەورە لە ناوچەکەی یان خێزانەکەیدا کۆتایی پێ دەهێنێت.
سووتانی جلوبەرگەکەی نیشانەی دوژمنایەتییە لەگەڵ کەسانی نزیک.
پیاوی خێزاندار:
بینینی ئاگر لەناو کورەی ماڵەکەیدا نیشانەی پیت و بەرەکەت و ڕزقە.
ئەگەر بینی ئاگرەکە ماڵەکەی دەسووتێنێت، ئاگادارکردنەوەیە لە کێشەی خێزانی یان ماڵی حەرام.
ئاگر بێ دووکەڵ نیشانەی نزیکبوونەوەیە لە کەسانی خاوەن دەسەڵات بۆ جێبەجێکردنی کارەکانی.
٣. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار)
کچی سەڵت:
ئاگرێکی گەش و بێ دووکەڵ مژدەی هاوسەرگیرییەکی نزیکە.
ئەگەر بینی ئاگرەکە دەی سووتێنێت، نیشانەی سەرکەوتنێکی گەورەیە کە دوای ماندووبوون دێت.
پەرستنی ئاگر (خودا پەنا بدات) نیشانەی تەمەڵی و دوورکەوتنەوە لە عیبادەتە.
ئافرەتی خێزاندار:
ئاگرێکی هێمن لە چێشتخانەدا نیشانەی دووگیانییە.
ئەگەر بینی ئاگر لە ناو دڵیدایە، نیشانەی ئازاری دابڕان یان غیرەیەکی زۆرە بۆ هاوسەرەکەی.
دەرچوونی ئاگر لە ماڵ بەبێ دووکەڵ، نیشانەی سەفەرکردنە بۆ حەج یان عەمرە.
٤. کاریگەری ڕەنگەکان و جۆرەکان
ئاگری سپی (ڕووناکی): نیشانەی زانست، سەرکەوتن و هیدایەتە.
ئاگری سوور و گەش: نیشانەی هێز و ورە و وزەیە، بەڵام ئەگەر ترسناک بوو نیشانەی شەڕە.
ئاگری زەرد: نیشانەی نەخۆشی یان حەسادەتە (ئیرەیی).
ئاگری ڕەش: نیشانەی گوناهی گەورە یان سزایەکی توندە (ئاماژەیە بۆ ئاگری دۆزەخ).
٥. کاریگەری بارودۆخ
تینوێتی و گەرمای ئاگر: ئەگەر لەبەر سەرما خۆی بە ئاگر گەرم کردەوە، نیشانەی دەوڵەمەندبوونە دوای هەژاری.
گریان لەبەردەم ئاگردا: نیشانەی پەشیمانبوونەوەیە لە هەڵەیەک و گەڕانەوە بۆ لای خودا.
پێکەنین و یاری بە ئاگر: نیشانەی بێباکی و سەرکێشییە لە کارە مەترسیدارەکاندا.
سووتانی دەست: نیشانەی ئەوەیە کە کەسەکە لە کارەکەیدا دادپەروەر نییە یان شایەتی ناحەق دەدات.
خواردنی ئاگر: نیشانەی خواردنی ماڵی هەتیوە یان قازانجی حەرام.
زانیاری زەروور بۆ بەرنامەکەت
ئاگر کوژانەوە: ئەگەر بایەک یان بارانێک ئاگرەکەی کوژاندەوە، نیشانەی شکستە لە پلانێکدا. بەڵام ئەگەر خۆت کواژاندتەوە بۆ ڕێگری لە زیان، نیشانەی داناییە.
کەوتنە ناو ئاگر: ئەگەر سووتا و ئازاری چەشت، نیشانەی ناخۆشییە، بەڵام ئەگەر تێی کەوت و نەسووتا (وەک چیرۆکی ئیبراهیم سەلامی خوای لێ بێت)، نیشانەی سەرکەوتنی گەورەیە بەسەر دوژمندا.
خەونامەی تەنیا حاجی