لێکدانەوەی تەواوی خەونی: چیا (کێو)
بەپێی سیستمە وردەکەت و بە پشت بەستن بەو مانایەی کە بۆت دیاری کردووە، لێکدانەوەی وشەی (چیا - کێو) لە خەوندا بەم شێوەیەیە:
١. واتای گشتی
چیا لە خەوندا هێمایە بۆ "بەرزی، دەسەڵات، و پیاوی خاوەن پێگە". ئاماژەیە بۆ ئەوەی خەوبینەکە ئامانجێکی گەورەی هەیە یان پشتی بە کەسێکی زۆر بەهێز بەستووە. سەرکەوتن بەسەر چیادا نیشانەی تێپەڕاندنی بەربەستەکانە، و دانیشتن لە لوتکەی چیا ئاماژەیە بۆ گەیشتن بە لوتکەی سەرکەوتن و شکۆمەندی.
٢. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: مژدەی بەدەستهێنانی پلەیەکی باڵا یان هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێک کە خێزانێکی بەناوبانگ و بەهێزی هەیە؛ چیا وەک "قەڵای سەرکەوتن" بۆ ئەو دەبینرێت.
خێزاندار: هێمایە بۆ سەقامگیری و هێزی ئەو لە ناو ماڵدا. هەڵگرتنی چیا ئاماژەیە بۆ بەرپرسیارێتییەکی گەورە کە لە کۆتاییدا ناوبانگ و ڕێزێکی زۆری بۆ پەیدا دەکات.
٣. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: نیشانەی پاراستن و بوونی باوک یان برایەکی بەهێزە کە وەک چیا پشت و پەنایەتی. سەرکەوتن بۆ سەر چیا مژدەی بەدیهاتنی ئاواتێکی گەورەیە کە مەحاڵ دەهاتە بەرچاو.
خێزاندار: هێمایە بۆ هاوسەرەکەی و ئەو پاڵپشتییەی لێی وەردەگرێت. بوون لە سێبەری چیادا واتا ژیانێکی ئارام و پارێزراو کە هیچ مەترسییەک ڕووی تێ ناکات.
٤. کاریگەری بارودۆخ (گریان، پێکەنین، تینوێتی)
پێکەنین لەسەر لوتکەی چیا: مژدەی سەرکەوتنی کۆتایی و نەمانی ڕکابەرەکانە؛ دوای هەوڵێکی زۆر دەگەیتە قۆناغێک کە هەمووان بە سەرسامییەوە سەیریت دەکەن.
گریان و بینی چیا: نیشانەی فەرەج دوای ماندووبوونە؛ ئەو کێشە گەورەیەی وەک چیا وابوو، ئێستا بووەتە هۆی بەهێزبوونت و ڕێگای ڕزگاریت بۆ دەکرێتەوە.
تینوێتی و سەرکەوتن بەسەر چیادا: ئاماژەیە بۆ تینوێتی خەوبینەکە بۆ "زانیاری و پێشکەوتن"، و مژدەی گەیشتن بەو ئاستە بەرزەیە کە تینوێتییەکەی دەشکێنێت.
٥. زانیاری زەروور (بارودۆخ و بڕ)
هاتنە خوارەوە لە چیا: ئەگەر بە ویستی خۆی بێت، ئاماژەیە بۆ تەواوکردنی ئەرکێکی قورس بە سەرکەوتوویی و بەبێ زیان.
چیای سەوز: مژدەی ئەوەیە ئەو پلەوپایەی خەوبینەکە بەدەستی دەهێنێت پڕ دەبێت لە خێر و سوود بۆ خەڵکانی دەوروبەری.
بڕ (بینی زنجیرە چیا):
نیشانەی ئەوەیە ژیانی خەوبینەکە پڕ دەبێت لە دەستکەوتی یەک لە دوای یەک و هیچ کاتێک لە پێشکەوتن ناوەستێت.
١. واتای گشتی
چیا لە خەوندا هێمایە بۆ "بەرزی، دەسەڵات، و پیاوی خاوەن پێگە". ئاماژەیە بۆ ئەوەی خەوبینەکە ئامانجێکی گەورەی هەیە یان پشتی بە کەسێکی زۆر بەهێز بەستووە. سەرکەوتن بەسەر چیادا نیشانەی تێپەڕاندنی بەربەستەکانە، و دانیشتن لە لوتکەی چیا ئاماژەیە بۆ گەیشتن بە لوتکەی سەرکەوتن و شکۆمەندی.
٢. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: مژدەی بەدەستهێنانی پلەیەکی باڵا یان هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسێک کە خێزانێکی بەناوبانگ و بەهێزی هەیە؛ چیا وەک "قەڵای سەرکەوتن" بۆ ئەو دەبینرێت.
خێزاندار: هێمایە بۆ سەقامگیری و هێزی ئەو لە ناو ماڵدا. هەڵگرتنی چیا ئاماژەیە بۆ بەرپرسیارێتییەکی گەورە کە لە کۆتاییدا ناوبانگ و ڕێزێکی زۆری بۆ پەیدا دەکات.
٣. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار)
سەڵت: نیشانەی پاراستن و بوونی باوک یان برایەکی بەهێزە کە وەک چیا پشت و پەنایەتی. سەرکەوتن بۆ سەر چیا مژدەی بەدیهاتنی ئاواتێکی گەورەیە کە مەحاڵ دەهاتە بەرچاو.
خێزاندار: هێمایە بۆ هاوسەرەکەی و ئەو پاڵپشتییەی لێی وەردەگرێت. بوون لە سێبەری چیادا واتا ژیانێکی ئارام و پارێزراو کە هیچ مەترسییەک ڕووی تێ ناکات.
٤. کاریگەری بارودۆخ (گریان، پێکەنین، تینوێتی)
پێکەنین لەسەر لوتکەی چیا: مژدەی سەرکەوتنی کۆتایی و نەمانی ڕکابەرەکانە؛ دوای هەوڵێکی زۆر دەگەیتە قۆناغێک کە هەمووان بە سەرسامییەوە سەیریت دەکەن.
گریان و بینی چیا: نیشانەی فەرەج دوای ماندووبوونە؛ ئەو کێشە گەورەیەی وەک چیا وابوو، ئێستا بووەتە هۆی بەهێزبوونت و ڕێگای ڕزگاریت بۆ دەکرێتەوە.
تینوێتی و سەرکەوتن بەسەر چیادا: ئاماژەیە بۆ تینوێتی خەوبینەکە بۆ "زانیاری و پێشکەوتن"، و مژدەی گەیشتن بەو ئاستە بەرزەیە کە تینوێتییەکەی دەشکێنێت.
٥. زانیاری زەروور (بارودۆخ و بڕ)
هاتنە خوارەوە لە چیا: ئەگەر بە ویستی خۆی بێت، ئاماژەیە بۆ تەواوکردنی ئەرکێکی قورس بە سەرکەوتوویی و بەبێ زیان.
چیای سەوز: مژدەی ئەوەیە ئەو پلەوپایەی خەوبینەکە بەدەستی دەهێنێت پڕ دەبێت لە خێر و سوود بۆ خەڵکانی دەوروبەری.
بڕ (بینی زنجیرە چیا):
نیشانەی ئەوەیە ژیانی خەوبینەکە پڕ دەبێت لە دەستکەوتی یەک لە دوای یەک و هیچ کاتێک لە پێشکەوتن ناوەستێت.
خەونامەی تەنیا حاجی