لێکدانەوەی تەواوی خەونی: مەقەست
١. واتای گشتی (جیاکردنەوە و زیادبوون):
مەقەست لە خەوندا هێمای جیاکردنەوەی حەق لە ناحەق، بڕینەوەی کێشەکان و گەیشتن بە بڕیاری کۆتاییە. هەروەها وەک نیشانەی زیادبوونی شتەکان لێکدەدرێتەوە؛ چونکە مەقەست لە دوو بەش پێکدێت، ئاماژەیە بۆ زیادبوونی منداڵ، برا، یان ماڵ و سامانی خەوبینەکە.
٢. لایەنی ئەرێنی و مژدە:
* گرتنی مەقەست لە دەستدا: مژدەی بەدەستهێنانی هێز و دەسەڵاتە بۆ یەکلاکردنەوەی ئەو بابەتانەی پێشتر ئاڵۆز بوون.
* بڕینی قوماش یان کاغەز: نیشانەی دەستپێکردنی پڕۆژەیەکی نوێ یان دابەشکردنی ڕزق و قازانجە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە.
* بڕینی موو بە مەقەست: ئاماژەیە بۆ ڕزگاربوون لە قەرز و خەم و نوێبوونەوەی قۆناغەکانی ژیان.
* بینی مەقەستێکی نوێ و تیژ: مژدەی تیژبینی و ژیری تۆیە لە هەڵبژاردنی بڕیارە دروستەکاندا.
٣. لایەنی نەرێنی و وریاکەرەوە (خراپ):
* مەقەستی شکاو: ئاگادارکردنەوەیە لە تێکچوونی پەیوەندییەک یان لەدەستدانی کەسێکی نزیک بەهۆی سەرەڕۆیی لە بڕیارداندا.
* بڕینی جلی خەڵکی بە دزییەوە: ئاماژەیە بۆ غەیبەتکردن و تێکدانی ناوبانگی خەڵک کە دەبێت لێی دوور بکەویتەوە.
* برینداربوون بە مەقەست: نیشانەی بیستنی قسەیەکی بریندارکەر یان ڕوودانی ناکۆکییەکی تیژە لەگەڵ کەسانی نزیک.
* مەقەستی ژەنگاوی: ئاماژەیە بۆ کۆنەقین یان بڕیارێکی هەڵە کە دەبێتە هۆی زیان گەیاندن بە خۆت.
٤. بۆ پیاو و ئافرەت:
- بۆ پیاو: نیشانەی هێزی بڕیاردان و زیادبوونی نەوەیە؛ وەک هێمایەک بۆ هاوکارێکی دڵسۆز یان برایەک سەیر دەکرێت.
- بۆ ئافرەت: مژدەی لێهاتوویی و بەڕێوەبردنی ماڵە؛ بۆ کچانی سەڵت، نیشانەی بڕینەوەی پەیوەندییە بێسوودەکانە.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و بڕینی شتێکی جوان: مژدەی سەرکەوتنە لە ڕێکخستنی ژیانت و دابەشکردنی دروستی کات و وزەت.
- گریانی قووڵ و کەوتنی مەقەست: نیشانەی ترسە لە بڕیاری لێبڕاو؛ بەڵام دەڵێت بڕینەوە باشترە لە دوودڵی.
- تینوێتی و مەقەست لە تەنیشت ئاو: ئاماژەیە کە ڕزگاریت تەنها بە بڕیارێکی یەکلاکەرەوە دەبێت و دڵت ئاو دەخواتەوە.
مەقەست لە خەوندا هێمای جیاکردنەوەی حەق لە ناحەق، بڕینەوەی کێشەکان و گەیشتن بە بڕیاری کۆتاییە. هەروەها وەک نیشانەی زیادبوونی شتەکان لێکدەدرێتەوە؛ چونکە مەقەست لە دوو بەش پێکدێت، ئاماژەیە بۆ زیادبوونی منداڵ، برا، یان ماڵ و سامانی خەوبینەکە.
٢. لایەنی ئەرێنی و مژدە:
* گرتنی مەقەست لە دەستدا: مژدەی بەدەستهێنانی هێز و دەسەڵاتە بۆ یەکلاکردنەوەی ئەو بابەتانەی پێشتر ئاڵۆز بوون.
* بڕینی قوماش یان کاغەز: نیشانەی دەستپێکردنی پڕۆژەیەکی نوێ یان دابەشکردنی ڕزق و قازانجە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە.
* بڕینی موو بە مەقەست: ئاماژەیە بۆ ڕزگاربوون لە قەرز و خەم و نوێبوونەوەی قۆناغەکانی ژیان.
* بینی مەقەستێکی نوێ و تیژ: مژدەی تیژبینی و ژیری تۆیە لە هەڵبژاردنی بڕیارە دروستەکاندا.
٣. لایەنی نەرێنی و وریاکەرەوە (خراپ):
* مەقەستی شکاو: ئاگادارکردنەوەیە لە تێکچوونی پەیوەندییەک یان لەدەستدانی کەسێکی نزیک بەهۆی سەرەڕۆیی لە بڕیارداندا.
* بڕینی جلی خەڵکی بە دزییەوە: ئاماژەیە بۆ غەیبەتکردن و تێکدانی ناوبانگی خەڵک کە دەبێت لێی دوور بکەویتەوە.
* برینداربوون بە مەقەست: نیشانەی بیستنی قسەیەکی بریندارکەر یان ڕوودانی ناکۆکییەکی تیژە لەگەڵ کەسانی نزیک.
* مەقەستی ژەنگاوی: ئاماژەیە بۆ کۆنەقین یان بڕیارێکی هەڵە کە دەبێتە هۆی زیان گەیاندن بە خۆت.
٤. بۆ پیاو و ئافرەت:
- بۆ پیاو: نیشانەی هێزی بڕیاردان و زیادبوونی نەوەیە؛ وەک هێمایەک بۆ هاوکارێکی دڵسۆز یان برایەک سەیر دەکرێت.
- بۆ ئافرەت: مژدەی لێهاتوویی و بەڕێوەبردنی ماڵە؛ بۆ کچانی سەڵت، نیشانەی بڕینەوەی پەیوەندییە بێسوودەکانە.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و بڕینی شتێکی جوان: مژدەی سەرکەوتنە لە ڕێکخستنی ژیانت و دابەشکردنی دروستی کات و وزەت.
- گریانی قووڵ و کەوتنی مەقەست: نیشانەی ترسە لە بڕیاری لێبڕاو؛ بەڵام دەڵێت بڕینەوە باشترە لە دوودڵی.
- تینوێتی و مەقەست لە تەنیشت ئاو: ئاماژەیە کە ڕزگاریت تەنها بە بڕیارێکی یەکلاکەرەوە دەبێت و دڵت ئاو دەخواتەوە.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (م)