لێکدانەوەی تەواوی خەونی: مشک
١. واتای گشتی (کەسی دز و تێکدەر):
مشک لە خەوندا بە گشتی هێمای ئافرەتێکی خراپ، یان کەسێکی فێڵباز و دزە کە دەیەوێت بە نهێنی زیانت پێ بگەیەنێت. هەروەها وەک نیشانەی تێکچوونی بژێوی لێکدەدرێتەوە ئەگەر مشکەکە زیان بە خواردن یان جلی خەوبینەکە بگەیەنێت. بینینی مشک وریاکردنەوەیە کە ئاگاداری ئەو کەسانە بیت کە ڕەنگە لە پشتەوە پلان بۆ زیانت دابنێن.
٢. لایەنی ئەرێنی و سەرکەوتن:
* کوشتنی مشک: مژدەی سەرکەوتنە بەسەر کەسێکی فێڵباز و ئاشکرابوونی پلانەکانی؛ واتا تۆ لە زیانێکی گەورە ڕزگارت دەبێت.
* دەرکردنی مشک لە ماڵ: نیشانەی پاکبوونەوەی ماڵە لە کەسانی بێسوود و گەڕانەوەی بەرەکەت بۆ ناو خێزانەکەت.
* مشکی زۆر لە شوێنی پڕ ڕزق: نیشانەی زیادبوونی بژێوییە، چونکە مشک لە شوێنی چۆڵدا کۆنابێتەوە (بە مەرجێک زیان نەگەیەنن).
٣. لایەنی nەرێنی و وریاکەرەوە (خراپ):
* یاری کردنی مشک لە ماڵدا: ئاگادارکردنەوەیە لە کەمبوونەوەی بەرەکەت یان بوونی کەسێک کە نهێنییەکانی ماڵ دەباتە دەرەوە.
* گەزتنی مشک: ئاماژەیە بۆ تووشبوون بە کێشەیەک یان خیانەتێک لە لایەن کەسێکەوە کە چاوەڕێت نەدەکرد.
* خواردنی جەستە یان جل لەلایەن مشکەوە: نیشانەی لەدەستدانی شتێکی بەنرخە کە پێویست بوو بیپارێزیت.
* مشکی ڕەش و سپی: ئاماژەیە بۆ شەو و ڕۆژ؛ ئەگەر خەریکی تێکدان بن، واتا تەمەنت خەریکە بە فیڕۆ دەڕوات.
٤. بۆ پیاو و ئافرەت:
- بۆ پیاو: نیشانەی ڕکابەرێکی فێڵبازە؛ گرتنی مشک واتا کەوتنە داوی ئافرەتێکی فێڵبازەوە.
- بۆ ئافرەت: مژدەی وریابوونە لە هاوڕێی خراپ؛ بۆ کچانی سەڵت، نیشانەی قسەوباسی خەڵکە کە دەیانەوێت ناوی بزڕێنن.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و گرتنی مشک لە تەڵە: مژدەی ژیری و تیژبینی تۆیە لە ناسینەوەی دوژمنەکانت؛ تۆ لەوان زیرەکتریت.
- گریان بۆ خواردنی مشکەکان: نیشانەی هەستکردنە بە بێدەسەڵاتی لە پاراستنی مافەکانت؛ هانت دەدات بەهێزتر بیت.
- تینوێتی و مشک ئاوەکەت لێ بخوات: ئاماژەیە کە کەسێکی چاوچنۆک خەریکی مژینی وزەی تۆیە؛ گۆڕینی ئاوەکە واتا ڕێگری لێ دەکەیت و دڵت ئاو دەخواتەوە.
مشک لە خەوندا بە گشتی هێمای ئافرەتێکی خراپ، یان کەسێکی فێڵباز و دزە کە دەیەوێت بە نهێنی زیانت پێ بگەیەنێت. هەروەها وەک نیشانەی تێکچوونی بژێوی لێکدەدرێتەوە ئەگەر مشکەکە زیان بە خواردن یان جلی خەوبینەکە بگەیەنێت. بینینی مشک وریاکردنەوەیە کە ئاگاداری ئەو کەسانە بیت کە ڕەنگە لە پشتەوە پلان بۆ زیانت دابنێن.
٢. لایەنی ئەرێنی و سەرکەوتن:
* کوشتنی مشک: مژدەی سەرکەوتنە بەسەر کەسێکی فێڵباز و ئاشکرابوونی پلانەکانی؛ واتا تۆ لە زیانێکی گەورە ڕزگارت دەبێت.
* دەرکردنی مشک لە ماڵ: نیشانەی پاکبوونەوەی ماڵە لە کەسانی بێسوود و گەڕانەوەی بەرەکەت بۆ ناو خێزانەکەت.
* مشکی زۆر لە شوێنی پڕ ڕزق: نیشانەی زیادبوونی بژێوییە، چونکە مشک لە شوێنی چۆڵدا کۆنابێتەوە (بە مەرجێک زیان نەگەیەنن).
٣. لایەنی nەرێنی و وریاکەرەوە (خراپ):
* یاری کردنی مشک لە ماڵدا: ئاگادارکردنەوەیە لە کەمبوونەوەی بەرەکەت یان بوونی کەسێک کە نهێنییەکانی ماڵ دەباتە دەرەوە.
* گەزتنی مشک: ئاماژەیە بۆ تووشبوون بە کێشەیەک یان خیانەتێک لە لایەن کەسێکەوە کە چاوەڕێت نەدەکرد.
* خواردنی جەستە یان جل لەلایەن مشکەوە: نیشانەی لەدەستدانی شتێکی بەنرخە کە پێویست بوو بیپارێزیت.
* مشکی ڕەش و سپی: ئاماژەیە بۆ شەو و ڕۆژ؛ ئەگەر خەریکی تێکدان بن، واتا تەمەنت خەریکە بە فیڕۆ دەڕوات.
٤. بۆ پیاو و ئافرەت:
- بۆ پیاو: نیشانەی ڕکابەرێکی فێڵبازە؛ گرتنی مشک واتا کەوتنە داوی ئافرەتێکی فێڵبازەوە.
- بۆ ئافرەت: مژدەی وریابوونە لە هاوڕێی خراپ؛ بۆ کچانی سەڵت، نیشانەی قسەوباسی خەڵکە کە دەیانەوێت ناوی بزڕێنن.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و گرتنی مشک لە تەڵە: مژدەی ژیری و تیژبینی تۆیە لە ناسینەوەی دوژمنەکانت؛ تۆ لەوان زیرەکتریت.
- گریان بۆ خواردنی مشکەکان: نیشانەی هەستکردنە بە بێدەسەڵاتی لە پاراستنی مافەکانت؛ هانت دەدات بەهێزتر بیت.
- تینوێتی و مشک ئاوەکەت لێ بخوات: ئاماژەیە کە کەسێکی چاوچنۆک خەریکی مژینی وزەی تۆیە؛ گۆڕینی ئاوەکە واتا ڕێگری لێ دەکەیت و دڵت ئاو دەخواتەوە.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (م)