لێکدانەوەی تەواوی خەونی: سەرئێشە
١. واتای گشتی (ئەرێنی):
سەرئێشە زۆربەی کات هێمای پەستانە، بەڵام چاکبوونەوەی کتوپڕ دوای ئازارەکە مژدەی تەوبەیەکی ڕاستەقینە یان دانی بڕیارێکی گرنگە کە کۆتایی بە سەرلێشێوان دەهێنێت. ئەگەر دوای ئازارەکە هەستت بە سووکی کرد، واتا خەمە کۆنەکان لە ناختدا دەردەچن و بەرەو ئارامی دەچیت.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* سەرئێشەی توند و بەردەوام: هۆشدارییە لە ئەنجامدانی هەڵەیەکی گەورە یان گوناهێک کە ویژدانت ئازار دەدات و پشووت لێ دەبڕێت.
* سەرئێشە لە کاتی ئەرکدا: ئاماژەیە بۆ سستی و تەمەڵی لە بەجێهێنانی ئەرکە ئایینی یان دنیاییەکان؛ پێویستە پێداچوونەوە بە خۆتدا بکەیت.
* بەستنی سەر بەهۆی ئازارەوە: نیشانەی خەمێکی قورس و تێوەگلانە لە کێشەیەکدا کە بە تەنیا بۆت چارەسەر ناکرێت و پێویستت بە یارمەتییە.
* سەرئێشە و گێژبوون: ئاماژەیە بۆ لەدەستدانی هاوسەنگی لە ژیاندا و وەرگرتنی هەواڵێکی ناخۆش کە مێشکت تێک دەدات.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: ئەگەر کەسێک دەست بخاتە سەر سەرت بۆ نەهێشتنی ئازار، واتا کەسێکی دڵسۆز ڕێنماییت دەکات بۆ ڕێگای ڕاست.
- نەرێنی: ئاماژەیە بۆ قورسیی بژێوی و پەستانی کار؛ سەرئێشە لە ناو بازاڕدا نیشانەی تووشبوونە بە زەرەرێکی دارایی.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: گریان دوای سەرئێشە مژدەی ڕەوینەوەی خەمەکان و گەڕانەوەی ئارامییە بۆ ناو ناخت.
- نەرێنی: ئاماژەیە بۆ بیستنی قسەی ناخۆش لەلایەن نزیکەکانەوە، یان هەستکردن بەوەی بەرپرسیارێتییەکانت لە توانات بەدەرن.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و سەرکەوتن بەسەر ئازاردا: مژدەی سەرکەوتنە بەسەر کێشە دەروونییەکان؛ چیتر ڕێگە نادەیت قسەی خەڵک کارت تێ بکات.
- گریانی قووڵ بەهۆی ئازاری سەر: نیشانەی ئەوەیە مێشکت پێویستی بە گۆشەگیری و پشوویەکی تەواو هەیە لەبەر زۆریی فشارەکان.
- تینوێتی و سەرئێشە لەبەر هەتاو: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "ڕاستی"؛ بەڵام ئەو ڕاستییەی دەیدۆزیتەوە ئازارت دەدات و قبوڵکردنی قورسە.
سەرئێشە زۆربەی کات هێمای پەستانە، بەڵام چاکبوونەوەی کتوپڕ دوای ئازارەکە مژدەی تەوبەیەکی ڕاستەقینە یان دانی بڕیارێکی گرنگە کە کۆتایی بە سەرلێشێوان دەهێنێت. ئەگەر دوای ئازارەکە هەستت بە سووکی کرد، واتا خەمە کۆنەکان لە ناختدا دەردەچن و بەرەو ئارامی دەچیت.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* سەرئێشەی توند و بەردەوام: هۆشدارییە لە ئەنجامدانی هەڵەیەکی گەورە یان گوناهێک کە ویژدانت ئازار دەدات و پشووت لێ دەبڕێت.
* سەرئێشە لە کاتی ئەرکدا: ئاماژەیە بۆ سستی و تەمەڵی لە بەجێهێنانی ئەرکە ئایینی یان دنیاییەکان؛ پێویستە پێداچوونەوە بە خۆتدا بکەیت.
* بەستنی سەر بەهۆی ئازارەوە: نیشانەی خەمێکی قورس و تێوەگلانە لە کێشەیەکدا کە بە تەنیا بۆت چارەسەر ناکرێت و پێویستت بە یارمەتییە.
* سەرئێشە و گێژبوون: ئاماژەیە بۆ لەدەستدانی هاوسەنگی لە ژیاندا و وەرگرتنی هەواڵێکی ناخۆش کە مێشکت تێک دەدات.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: ئەگەر کەسێک دەست بخاتە سەر سەرت بۆ نەهێشتنی ئازار، واتا کەسێکی دڵسۆز ڕێنماییت دەکات بۆ ڕێگای ڕاست.
- نەرێنی: ئاماژەیە بۆ قورسیی بژێوی و پەستانی کار؛ سەرئێشە لە ناو بازاڕدا نیشانەی تووشبوونە بە زەرەرێکی دارایی.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: گریان دوای سەرئێشە مژدەی ڕەوینەوەی خەمەکان و گەڕانەوەی ئارامییە بۆ ناو ناخت.
- نەرێنی: ئاماژەیە بۆ بیستنی قسەی ناخۆش لەلایەن نزیکەکانەوە، یان هەستکردن بەوەی بەرپرسیارێتییەکانت لە توانات بەدەرن.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و سەرکەوتن بەسەر ئازاردا: مژدەی سەرکەوتنە بەسەر کێشە دەروونییەکان؛ چیتر ڕێگە نادەیت قسەی خەڵک کارت تێ بکات.
- گریانی قووڵ بەهۆی ئازاری سەر: نیشانەی ئەوەیە مێشکت پێویستی بە گۆشەگیری و پشوویەکی تەواو هەیە لەبەر زۆریی فشارەکان.
- تینوێتی و سەرئێشە لەبەر هەتاو: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "ڕاستی"؛ بەڵام ئەو ڕاستییەی دەیدۆزیتەوە ئازارت دەدات و قبوڵکردنی قورسە.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (س)