لێکدانەوەی تەواوی خەونی: سەرباز
١. واتای گشتی (ئەرێنی):
بینینی سەرباز هێمای سەرکەوتن بەسەر دوژمنان و بەدیهاتنی دادپەروەرییە. تێپەڕبوونی سەربازەکان بە ڕێپێوان مژدەی ئارامی و ڕزگاربوونە لە مەترسییەکان. بوون بە سەرباز نیشانەی گرتنە ئەستۆی بەرپرسیارێتییەکی پیرۆز و وەرگرتنی ڕێزە لە ناو خەڵکدا، هەروەها وەک هێمایەک بۆ ڕێکخستنی ژیان و دیسپلین لێکدەدرێتەوە.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* ڕاودان لەلایەن سەربازی چەکدار: هۆشدارییە لە تووشبوون بە کێشەی یاسایی یان فشارێکی دەروونی قورس کە هەستی بێدەسەڵاتیت پێ دەبەخشێت.
* شکست یان ڕاکردنی سەربازەکان: ئاماژەیە بۆ بڵاوبوونەوەی فیتنە، نەمانی ئاسایش، یان شکستی خەوبینەکە لە گەیشتن بە ئامانجەکانی.
* شەڕکردن لەگەڵ سەرباز: نیشانەی یاخیبوون لە ڕاستی و دروستبوونی کێشە لەگەڵ کەسانی خاوەن دەسەڵات کە پاشەڕۆژی باش نابێت.
* سەربازی بریندار یان مردوو: ئاماژەیە بۆ لەدەستدانی پشت و پەنا و هەستکردن بە بێهێزی لە بەرامبەر ڕووداوە سەختەکانی ژیاندا.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی ئازایەتی و پاراستنی شکۆی خێزانە؛ پۆشینی جلی سەربازی واتا سپاردنی کارێکی گرنگ یان بەدەستهێنانی پلەیەکی نوێ.
- نەرێنی: وەرگرتنەوەی چەک لە پیاو ئاماژەیە بۆ لادان لە کارەکەی یان کەمبوونی ڕێز و شکۆی لە ناو کۆمەڵگەدا.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی بوونی پارێزەرێکی بەهێزە لە ژیانیدا (باوک، برا یان هاوسەر)؛ پاراستنت لەلایەن سەربازێکەوە واتا ڕزگاربوون لە غەدرێکی گەورە.
- نەرێنی: هاتنی سەرباز بۆ ناو ماڵ بەبێ مۆڵەت ئاماژەیە بۆ دروستبوونی جەنجاڵی و کێشەی خێزانی بەهۆی دەستێوەردانی کەسانی دەرەوە.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و سڵاوی سەرباز لێت: مژدەی بەرزبوونەوەی پایە و گەیشتنە بە حەق؛ تۆ لەسەر ڕێگای ڕاستیت و دەسەڵات پشتگیریت دەکات.
- گریانی قووڵ بۆ نەبوون بە سەرباز: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە هەست بە کەمی دەکات و پێی وایە ناتوانێت وەک پێویست بەرگری لە مافەکانی بکات.
- تینوێتی و تێربوونی سەرباز لە جەنگدا: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "سەرکەوتنێکی سەخت"؛ واتا دوای ماندووبوونێکی زۆر، دواجار ئارامی و سەرکەوتن بۆ خەوبینەکە دێت.
بینینی سەرباز هێمای سەرکەوتن بەسەر دوژمنان و بەدیهاتنی دادپەروەرییە. تێپەڕبوونی سەربازەکان بە ڕێپێوان مژدەی ئارامی و ڕزگاربوونە لە مەترسییەکان. بوون بە سەرباز نیشانەی گرتنە ئەستۆی بەرپرسیارێتییەکی پیرۆز و وەرگرتنی ڕێزە لە ناو خەڵکدا، هەروەها وەک هێمایەک بۆ ڕێکخستنی ژیان و دیسپلین لێکدەدرێتەوە.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* ڕاودان لەلایەن سەربازی چەکدار: هۆشدارییە لە تووشبوون بە کێشەی یاسایی یان فشارێکی دەروونی قورس کە هەستی بێدەسەڵاتیت پێ دەبەخشێت.
* شکست یان ڕاکردنی سەربازەکان: ئاماژەیە بۆ بڵاوبوونەوەی فیتنە، نەمانی ئاسایش، یان شکستی خەوبینەکە لە گەیشتن بە ئامانجەکانی.
* شەڕکردن لەگەڵ سەرباز: نیشانەی یاخیبوون لە ڕاستی و دروستبوونی کێشە لەگەڵ کەسانی خاوەن دەسەڵات کە پاشەڕۆژی باش نابێت.
* سەربازی بریندار یان مردوو: ئاماژەیە بۆ لەدەستدانی پشت و پەنا و هەستکردن بە بێهێزی لە بەرامبەر ڕووداوە سەختەکانی ژیاندا.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: نیشانەی ئازایەتی و پاراستنی شکۆی خێزانە؛ پۆشینی جلی سەربازی واتا سپاردنی کارێکی گرنگ یان بەدەستهێنانی پلەیەکی نوێ.
- نەرێنی: وەرگرتنەوەی چەک لە پیاو ئاماژەیە بۆ لادان لە کارەکەی یان کەمبوونی ڕێز و شکۆی لە ناو کۆمەڵگەدا.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی بوونی پارێزەرێکی بەهێزە لە ژیانیدا (باوک، برا یان هاوسەر)؛ پاراستنت لەلایەن سەربازێکەوە واتا ڕزگاربوون لە غەدرێکی گەورە.
- نەرێنی: هاتنی سەرباز بۆ ناو ماڵ بەبێ مۆڵەت ئاماژەیە بۆ دروستبوونی جەنجاڵی و کێشەی خێزانی بەهۆی دەستێوەردانی کەسانی دەرەوە.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و سڵاوی سەرباز لێت: مژدەی بەرزبوونەوەی پایە و گەیشتنە بە حەق؛ تۆ لەسەر ڕێگای ڕاستیت و دەسەڵات پشتگیریت دەکات.
- گریانی قووڵ بۆ نەبوون بە سەرباز: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە هەست بە کەمی دەکات و پێی وایە ناتوانێت وەک پێویست بەرگری لە مافەکانی بکات.
- تینوێتی و تێربوونی سەرباز لە جەنگدا: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "سەرکەوتنێکی سەخت"؛ واتا دوای ماندووبوونێکی زۆر، دواجار ئارامی و سەرکەوتن بۆ خەوبینەکە دێت.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (س)