لێکدانەوەی تەواوی خەونی: سەرما
١. واتای گشتی (ئەرێنی):
سەرما ئەگەر لە کاتی خۆیدا بێت و ببێتە هۆی ئەوەی پەنا ببەیتە بەر گەرمی، مژدەی پاراستن و بەدەستهێنانی ڕزقێکی حەڵاڵە کە بە ماندووبوون دێت. هەستکردن بە سەرمایەکی کەم و پاشان گەرمبوونەوە، نیشانەی نەمانی ناخۆشییەکان و دەستپێکردنی قۆناغێکی پڕ لە ئارامی و دڵنیاییە لە ژیانتدا.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* سەرمای توند و بەستەڵەک: هۆشدارییە لە وەستانی کاتیی کار و پڕۆژەکان یان تووشبوون بە هەژاری؛ کارەکانت وەک بەستەڵەکیان لێ دێت و بەرەو پێش ناڕۆن.
* لەرزین لەبەر سەرما: ئاماژەیە بۆ ترسێکی زۆر یان دڵەڕاوکێ لە بەرامبەر کەسێکی دەسەڵاتدار کە فشار دەخاتە سەر ژیانت.
* سەرما لە وەرزی هاویندا: نیشانەیەکی نەرێنییە و ئاماژەیە بۆ ڕوودانی گۆڕانکارییەکی ناخۆش و کتوپڕ کە پلانەکانت تێک دەدات.
* بەستنی ئەندامێکی جەستە: ئاماژەیە بۆ ساردبوونەوەی پەیوەندییەکان یان پشتگوێخستنی ئەرکەکان کە زیانت پێ دەگەیەنێت.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: پەنابردنە بەر ماڵ لەبەر سەرما واتا خێزانەکەت سەرچاوەی سەرەکیی ئارامی و بەختەوەریی تۆن.
- نەرێنی: ئاماژەیە بۆ سستی لە بازاڕ و کەمبوونەوەی داهات؛ تەزینی دەستەکان واتا ناتوانیت کارەکانت بەباشی ڕاپەڕێنیت.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی پێویستی بە سۆز و دڵنەواییە کە بەم زووانە بۆت دابین دەکرێت؛ بەکارهێنانی بەتانی نیشانەی پارێزراوی و شکۆمەندییە.
- نەرێنی: هاوارکردن لە ناو سەرما ئاماژەیە بۆ هەستکردن بە تەنیاییەکی قووڵ یان بێبەشبوون لە میهرەبانیی کەسانی دەوروبەرت.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و یاری لە ناو بەفراودا: مژدەی توانای ڕووبەڕووبوونەوەی سەختییەکانە بە دڵێکی خۆش؛ تۆ لە ناو کێشەکاندا شادی دەدۆزیتەوە.
- گریانی قووڵ و بێ پۆشاکی لە سەرمادا: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە هەست بە غەدر دەکات و پێی وایە لە کاتی تەنگانەدا کەس هاوکاری ناکات.
- تینوێتی و بینی ئاوی بەستوو: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "چارەسەر"؛ چارەسەرەکە لەبەر دەستدایە بەڵام بەستوویەتی و ناتوانیت سوودی لێ ببینیت.
سەرما ئەگەر لە کاتی خۆیدا بێت و ببێتە هۆی ئەوەی پەنا ببەیتە بەر گەرمی، مژدەی پاراستن و بەدەستهێنانی ڕزقێکی حەڵاڵە کە بە ماندووبوون دێت. هەستکردن بە سەرمایەکی کەم و پاشان گەرمبوونەوە، نیشانەی نەمانی ناخۆشییەکان و دەستپێکردنی قۆناغێکی پڕ لە ئارامی و دڵنیاییە لە ژیانتدا.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* سەرمای توند و بەستەڵەک: هۆشدارییە لە وەستانی کاتیی کار و پڕۆژەکان یان تووشبوون بە هەژاری؛ کارەکانت وەک بەستەڵەکیان لێ دێت و بەرەو پێش ناڕۆن.
* لەرزین لەبەر سەرما: ئاماژەیە بۆ ترسێکی زۆر یان دڵەڕاوکێ لە بەرامبەر کەسێکی دەسەڵاتدار کە فشار دەخاتە سەر ژیانت.
* سەرما لە وەرزی هاویندا: نیشانەیەکی نەرێنییە و ئاماژەیە بۆ ڕوودانی گۆڕانکارییەکی ناخۆش و کتوپڕ کە پلانەکانت تێک دەدات.
* بەستنی ئەندامێکی جەستە: ئاماژەیە بۆ ساردبوونەوەی پەیوەندییەکان یان پشتگوێخستنی ئەرکەکان کە زیانت پێ دەگەیەنێت.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: پەنابردنە بەر ماڵ لەبەر سەرما واتا خێزانەکەت سەرچاوەی سەرەکیی ئارامی و بەختەوەریی تۆن.
- نەرێنی: ئاماژەیە بۆ سستی لە بازاڕ و کەمبوونەوەی داهات؛ تەزینی دەستەکان واتا ناتوانیت کارەکانت بەباشی ڕاپەڕێنیت.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: مژدەی پێویستی بە سۆز و دڵنەواییە کە بەم زووانە بۆت دابین دەکرێت؛ بەکارهێنانی بەتانی نیشانەی پارێزراوی و شکۆمەندییە.
- نەرێنی: هاوارکردن لە ناو سەرما ئاماژەیە بۆ هەستکردن بە تەنیاییەکی قووڵ یان بێبەشبوون لە میهرەبانیی کەسانی دەوروبەرت.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین و یاری لە ناو بەفراودا: مژدەی توانای ڕووبەڕووبوونەوەی سەختییەکانە بە دڵێکی خۆش؛ تۆ لە ناو کێشەکاندا شادی دەدۆزیتەوە.
- گریانی قووڵ و بێ پۆشاکی لە سەرمادا: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە هەست بە غەدر دەکات و پێی وایە لە کاتی تەنگانەدا کەس هاوکاری ناکات.
- تینوێتی و بینی ئاوی بەستوو: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "چارەسەر"؛ چارەسەرەکە لەبەر دەستدایە بەڵام بەستوویەتی و ناتوانیت سوودی لێ ببینیت.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (س)