لێکدانەوەی تەواوی خەونی: شێتخانە
١. واتای گشتی (ئەرێنی):
بینینی شێتخانە لە خەوندا بە دەگمەن واتای ئەرێنی هەیە، بەڵام ئەگەر بۆ یارمەتیدانی کەسێک سەردانی بکەیت، مژدەی ئەوەیە لە واقیعدا دەبیتە هۆکاری خێر و چارەسەری کێشەی گەورە بۆ کەسانی تر. هەروەها دەرچوون لە شێتخانە نیشانەی چاکبوونەوە لە نەخۆشی یان ڕزگاربوونە لە خەمێکی قورس کە مێشکی ماندوو کردبوویت.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* مانەوە وەک نەخۆش: هۆشدارییە لە وەستانی کارەکان یان تووشبوون بە کێشەیەکی یاسایی و کۆمەڵایەتی کە وات لێ دەکات هەست بە بێدەسەڵاتی بکەیت.
* بینینی کەسانی شێت لەوێ: ئاماژەیە بۆ جەنجاڵی و پشێوی لە ژیانی خەوبینەکەدا؛ دەوروبەرت پڕە لە مرۆڤی نادروست کە مێشکت سەرقاڵ دەکەن.
* بیستنی دەنگی هاوار: نیشانەی ترسێکی شاراوە یان بیستنی هەواڵێکی ناخۆشە کە ئارامیی دەروونیت تێک دەدات.
* ڕاکردن بە ترسەوە: ئاماژەیە بۆ هەوڵدان بۆ هەڵاتن لە بەرپرسیارێتییەکان؛ پێویستە ڕووبەڕووی کێشەکان ببیتەوە نەک لێیان ڕابکەیت.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: ئەگەر ببینێت لەوێ چاک بووەتەوە، واتا قەرزەکانی دەداتەوە یان لە تەنگژەیەکی دارایی گەورە ڕزگاری دەبێت.
- نەرێنی: ئاماژەیە بۆ سەرلێشێوان لە ناو کارەکەیدا؛ نازانیت کام ڕێگا هەڵبژێریت و هەست دەکەیت کەس لە مەبەستت تێناگات.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: هێنانە دەرەوەی کەسێک لە شێتخانە، مژدەی کۆکردنەوەی خێزان و چاککردنی پەیوەندییە تێکچووەکانە.
- نەرێنی: بۆ سەڵت، بینینی شێتخانە ئاماژەیە بۆ فشارێکی دەروونی توند بەهۆی قسەی خەڵک یان دواکەوتنی بەدیهاتنی ئاواتەکانی.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لەناو شێتخانە: نیشانەیەکی نەرێنییە و ئاماژەیە بۆ بێباکی لە بەرامبەر هەڵە گەورەکان؛ پێویستە بە پەلە پێداچوونەوە بە ڕەفتارەکانتدا بکەیت.
- گریانی قووڵ بە بێتاوانی: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە هەست بە غەدرێکی گەورە دەکات و پێی وایە کەس لە ڕاستگۆیی و پاکییەکەی تێناگات.
- تینوێتی و ئاوی تێکەڵ بە دەرمان: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "ئارامی" بە هەر نرخێک بێت، بەڵام ئاگاداربە پەنا بۆ چارەسەری کاتی مەبە کە زیانی زیاتریان هەبێت.
بینینی شێتخانە لە خەوندا بە دەگمەن واتای ئەرێنی هەیە، بەڵام ئەگەر بۆ یارمەتیدانی کەسێک سەردانی بکەیت، مژدەی ئەوەیە لە واقیعدا دەبیتە هۆکاری خێر و چارەسەری کێشەی گەورە بۆ کەسانی تر. هەروەها دەرچوون لە شێتخانە نیشانەی چاکبوونەوە لە نەخۆشی یان ڕزگاربوونە لە خەمێکی قورس کە مێشکی ماندوو کردبوویت.
٢. لایەنی نەرێنی و ئاگادارکردنەوە:
* مانەوە وەک نەخۆش: هۆشدارییە لە وەستانی کارەکان یان تووشبوون بە کێشەیەکی یاسایی و کۆمەڵایەتی کە وات لێ دەکات هەست بە بێدەسەڵاتی بکەیت.
* بینینی کەسانی شێت لەوێ: ئاماژەیە بۆ جەنجاڵی و پشێوی لە ژیانی خەوبینەکەدا؛ دەوروبەرت پڕە لە مرۆڤی نادروست کە مێشکت سەرقاڵ دەکەن.
* بیستنی دەنگی هاوار: نیشانەی ترسێکی شاراوە یان بیستنی هەواڵێکی ناخۆشە کە ئارامیی دەروونیت تێک دەدات.
* ڕاکردن بە ترسەوە: ئاماژەیە بۆ هەوڵدان بۆ هەڵاتن لە بەرپرسیارێتییەکان؛ پێویستە ڕووبەڕووی کێشەکان ببیتەوە نەک لێیان ڕابکەیت.
٣. بۆ پیاو (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: ئەگەر ببینێت لەوێ چاک بووەتەوە، واتا قەرزەکانی دەداتەوە یان لە تەنگژەیەکی دارایی گەورە ڕزگاری دەبێت.
- نەرێنی: ئاماژەیە بۆ سەرلێشێوان لە ناو کارەکەیدا؛ نازانیت کام ڕێگا هەڵبژێریت و هەست دەکەیت کەس لە مەبەستت تێناگات.
٤. بۆ ئافرەت (سەڵت و خێزاندار):
- ئەرێنی: هێنانە دەرەوەی کەسێک لە شێتخانە، مژدەی کۆکردنەوەی خێزان و چاککردنی پەیوەندییە تێکچووەکانە.
- نەرێنی: بۆ سەڵت، بینینی شێتخانە ئاماژەیە بۆ فشارێکی دەروونی توند بەهۆی قسەی خەڵک یان دواکەوتنی بەدیهاتنی ئاواتەکانی.
٥. کاریگەری بارودۆخ (پێکەنین، گریان، تینوێتی):
- پێکەنین لەناو شێتخانە: نیشانەیەکی نەرێنییە و ئاماژەیە بۆ بێباکی لە بەرامبەر هەڵە گەورەکان؛ پێویستە بە پەلە پێداچوونەوە بە ڕەفتارەکانتدا بکەیت.
- گریانی قووڵ بە بێتاوانی: نیشانەی ئەوەیە خەوبینەکە هەست بە غەدرێکی گەورە دەکات و پێی وایە کەس لە ڕاستگۆیی و پاکییەکەی تێناگات.
- تینوێتی و ئاوی تێکەڵ بە دەرمان: ئاماژەیە بۆ تینوێتی "ئارامی" بە هەر نرخێک بێت، بەڵام ئاگاداربە پەنا بۆ چارەسەری کاتی مەبە کە زیانی زیاتریان هەبێت.
خەونامەی تەنیا حاجی - پیتی (ش)